Tag

breizh dieub ha sokialour

Browsing

Un engroezig nerzhus ha yaouank a oa en em gavet e Naoned d’ar Sadorn 28 a viz Gwengolo. Tro-dro mil den o doa treuzet straedoù kêrbenn Breizh da zegas da soñj emañ Bro-Naoned e Breizh hag e fell dezho e vefe savet ur galloud politikel Breizhat eus Brest betek Klison. Brezhoneg ha galleg zo bet klevet mesk-ha-mesk el luganoù.

Un emgav pouezus evit adlavaret e rank ar stourm-se bezañ kaset er straedoù ivez ha pas hepken en un nebeud kendivizoù “keodedel” gant un dornad “Happy Few” pe pennoù-bras dilennet pe get.

Un tropelladig Kanakiz a oa deuet da zibuniñ ganeomp, un degemer c’hwek zo bet graet dezho.

“Divizomp e Breizh eus Brest betek Klison” a oa ger-stur ar vanifestadeg. Setu amañ dindan komzoù talvoudus an aozerien a zispleg-mat ster al lugan. Ur ger-stur a c’hellfe bezañ diazez ur c’houlzad padus evit adluskañ deiziataer politikel hor bro war diazezoù brogarour, evel ma vez kinniget ar framm “Kenurzhierezh Demokratel Breizh” en doa kaset a-benn ar vanifestadeg.

Diskleriadur manifestadeg Naoned
27/09/2025

Ar c’hendivizoù sioul-meurbet dalc’het e saloñsoù koulz hag ar mennadoù na vezont ket kemeret e kont, n’int ket evit kontantiñ ac’hanomp. Evit brudañ an ezhomm zo da sellet ouzh Breizh, ha Breizh en he fezh, evel un egorenn bolitikel, e ranker bezañ er straedoù, da zeiziadoù reoliek, evit ingalañ en deiziataer politikel breizhad lidoù a zo deomp-ni.

Hag evit displegañ perak ur galloud politikel breton eus Brest da gKlison zo ur gwir raktres da wellaat hon doareoù bevañ a vo lakaet diaes c’hoazh gant budjedoù strizh.

En e raktres e soñje an Aotrou Bayrou goulenn ur striv par da 5,3 miliard a euroioù digant ar strollegezhioù lec’hel evit ar bloavezh 2026 : en gwirionez, gouez da gevredigezh ar vaered, e tlefe bezañ par da 9 miliard a euroioù ! Ma vez adkaset seurt budjed gant an Aotrou Lecornu e vo lakaet diaes abominapl barregezh ar c’humunioù pe an etrekumuniezhioù da greñvaat ar servijoù publik lec’hel zo dindan o atebegezh. Mirout a raio ouzhomp da respont d’an azgoulennoù reizh evit muioc’h a lojeiz sokial, evit ar medisinerezh e framm ar servij publik, evit postañ muioc’h a arc’hant er skolioù publik, evit gwellaat goproù kargidi ar velestradurezh publik tiriadel, evit ambrougañ ar c’hevredigezhioù niverus a labour bemdez evit ma c’hello an holl ober sport, ober anaoudegezh gant ar sevenadur pe un dudi bennak.

Ne oa ket kaoz da arboellañ arc’hant pa oa ret sevel aveadurioù sport koustus tro-dro da bPariz evit ar C’hoarioù Olimpek. Ne oa ket kaoz da arboellañ arc’hant pa veze dispignet miliardoù e Kanaky da skeiñ gant hor breudeur ha c’hoarezed Kanak o doa kredet sevel enep an trevadenniñ. Ne oa ket kaoz da arboellañ arc’hant pa oa ret dourañ en un doare brokus ha gant arc’hant publik an embregerezhioù sevel armoù a werzh anezho da Israel evit lazhañ pobl Palestina pe evit ma kreskfe c’hoazh ar riskl brezel.

Amañ, e Liger-Atlantel, e anduromp ouzhpenn, hag abaoe pell, merañ strizh ha rust Rannvro Broioù al Liger gant Christelle de la Morançais. Un efed drastus zo war bed an arzoù hag ar sevenadur, ha muioc’h c’hoazh war rouedad ar c’hevredigezhioù breizhek a zo en diavaez da Rannvro Breizh ha na c’hellont ket en em harpañ war ar memes sikourioù pe war ar memes emglevioù, da skouer evit treuzkas hag implij ar brezhoneg.

Ar budjedoù strizh omp rediet da c’houzañv diwar urzh Pariz o deus torret ar servijoù publik a-denn d’ar yec’hed, evel e vez miret ouzh miliadoù a vretoned d’ober war-dro o yec’hed. An diouer a bolitikerezh youlek war dachenn al lojañ meret e Breizh, a vir ouzh miliadoù a labourerien e Breizh da vevañ dindan o zoenn. Ar gwir hon eus da lavarout un dra bennak ha da zibab amañ ar mod ma vo dispignet arc’hant ar vretoned gant Pariz.

Enebiezh ar renkadoù sokial en deus un efed ivez, ur ment, kenetre takadoù ar stad. Ekonomiezh ar c’hevala er stad-c’hall zo profitabl da gentañ tout d’an embregerezhioù bras ha d’ar greizenn impalaerour gall e Pariz ha d’un dornad meurgêrioù.

Evit an holl abegoù-se e rankomp unvaniñ Breizh, da sevel ur galloud e servij ar bobl e Breizh, ha pas hepken da reizhañ un diviz nann demokratel a ra fae ouzh istor Breizh. Dav e vo adunaniñ Breizh evit dasparzhañ en un doare reizh ar servijoù publik meret ganeomp, evel ma rankomp merañ hon-unan produ hon tailhoù.

Evel-just e vo ret mouezhiañ e Liger-Atlantel, evel e peurrest Breizh, da dermeniñ hon-unan petore barregezhioù a fell deomp mestroniañ ni, pobl Breizh. Arabat eo lodenniñ neuze ar stourm evit adunvaniñ Breizh ouzh ar stourm evit ur gwir c’halloud politikel, eus Brest da gKlison !

Arabat eo dizertiñ ar straed, na lezel ar straed d’ar faskourien. Trugarez d’an holl dud zo deuet hiziv. Miliadoù e oamp e Roazhon evit lidañ gouel Erwan en ur mod all d’ar 17 a viz Mae tremenet. E 2026 e vo lidet devezh gouel Erwan, devezh broadel Breizh, war hentad ar Redadeg a zegouezho e Naoned d’ar 16 a viz Mae 2026. Greomp tout evit ma tassono, er c’hilometradoù diwezhañ, luganoù evit ar brezhoneg, an demokratelezh, ar gwir da bobl Breizh d’en em dermeniñ.

Arabat eo dizertiñ ar straedoù : emgav d’ar Sadorn 26 a viz Gwengolo amañ war blasenn Breizh e Naoned.

Breizh, Breizh en fezh, zo hor bro,
hag ar gwir zo ganeomp da zibab hon dazont !

Kalz kalz a dud a oa deuet betek Gwitalmeze da gimiadiñ diouzh Gilbert Kabon d’ar 17 a viz Gouere. Aet e oa Gilbert un nebeud deizioù a-raok, e dibenn un hir a emgann enep d’ur c’hleñved poanius, liammet ouzh e labour diwarez diouzh an amiant evel ma oa deuet da zisplegañ da zevezh an obidoù e gamaladed labour. Testenioù e-leizh zo bet diwar-benn e labour ramzel war ar pemdez evit ar skolioù Diwan, ar radio e brezhoneg, hor yezh dre vras. Ur stourmer dizalc’hour a oa Gilbert ivez, ur stourmer kadarn. Diwar goulenn Gilbert e oa bet kemeret ar gaoz gant Gael Roblin da zegas da soñj penaos e oa bet perzh Gilbert eus ar stourm evit Breizh dieub ha sokialour. Setu ar pezh a gaver er skrid dindan, bet skrivet a-stroll, ha bouetet gant dielloù.

Gilbert Kabon zo, evit kalz ac’hanomp, stag ouzh ar stourm politikel evit Breizh dizalc’h. Abred e kemeras perzh er manifestadegoù aozet evit an distaoliadeg, hag ur wezh dieubet ar brizonidi bolitikel ez emezelas d’ar strollad Emgann krouet e 1983 da heul ur galv savet gant prizonidi ha tud kengret gante evit kas prezegenn bolitikel an FLB-ARB war an dachenn foran. Anv ar strollad politikel avat a oa hini kannadigoù embannet maez lezenn gant ar strollad armet.
Pouezus eo derc’hel soñj eus emdroadur politikel ar bloavezhioù bet da-heul an distaoliadeg.
Mare an dichal evit kalz a stourmoù an hini e oa.
Kalz a dud a oa o tigalonekaat, o tilezel ar stourm politikel evit chom war dachenn ar stourm sevenadurel. Evit Gilbert hag e gamaladed emgann ne oa ket kaoz eus diskuizhañ pe abeg ebet da chom er goudor.
Daoust d’ar promesaoù e chome ur bempvedenn eus hor bro en diavaez da dakad ensavadurel Breizh, ar brezhoneg a oa hep statud, penn kentañ an dic’hreantelaat e oa, ur wech troet ar re a embanne bezañ sokialour da ganerien meuleudioù lezenn kriz ar marc’had hag ar frankizouriezh. Alcatel, Doux, Thomson : bemdez e veze taolet al labourerien war vord an hent.
En un doare lojik e tapas krog Gilbert el labour-noz, da zihuniñ an emskiant vroadel, da zerc’hel penn da bPariz, da harpañ stourmoù ar bobl.
Menegomp darn eus al labour-noz efedus a oa bet er bloavezhioù-se… e 1988 : peder zarzhadenn, unan e Kastellin a-enep d’an embregerezh Doux, unan e Pondi a-enep ti an tailhoù, unan e Roazhon dirak ar rektorelezh, hag unan e savadur an URSAAF e Kemper a c’houlenne d’ar c’houlz-se gant ar skolioù Diwan ur sammad na oant ket evit paeañ.
E 1989 e tarzhas palez koustus rannvro melestradurel Broioù-al-Liger e Naoned evit brasañ displijadur Olivier Guichard, un Aotrou eus ar Baol a zispigne kalz arc’hant publik da ziverkañ eus ar speredoù hag eus ar c’halonoù an emskiant vreton e bro-Naoned.

En noz e tarzhe kastelloù ar gwasker.
Tapet e oa bet asambles gant ur c’hamalad e miz Even 1989 ha kaset da Bariz ha da Fresnes goude-se. Unan eus gwashañ ha lousañ toulloù-bac’h ar republik.
Kentoc’h eget klemmichal e reas e  gamaladed o soñj kabaliñ war un ton bras evit e frankiz.
Sonn e oa chomet dirak ar barner ha ne deuas ger gallek ebet diwar e vuzelloù.
En diavaez, e-pad ur bloavezh leun, e reas e vignoned trouz seul ma c’hallent evit goulenn groñs e teuje d’ar gêr, ha goulenn groñs frankiz evit Breizh. Nouspet straed pe plasenn zo bet advadezet gant anv Gilbert Kabon, manifestet e oa bet evitañ e Fresnes, Gwengamp, En Oriant, Roazhon… Peget skritelloù a-vil-vern…

OPAB-KDSK — Dastumad/Collection Emgann-Combat Breton

Ha setu penaos e oa en em gavet dilennet evit ar sindikad studierien DAZONT e kuzul-merañ skol-veur Roazhon 2 : enskrivet e oa Gilbert da dremen an DEUG Brezhoneg, un diplom gounezet dre ar stourm d’ar mare-se. O prientiñ ar skrid-mañ em eus mousc’hoarzhet kalzik o lenn ar pennadoù e dielloù Le Monde «  Un prisonnier breton au conseil de Rennes 2. L’université de Haute-Bretagne ne voit aucun inconvénient à ce que Gilbert Cabon siège au Conseil D’administration. Plusieurs membres élus du nouveau CA étant bretonnants, Gilbert Cabon trouverait enfin à qui parler ». Na kaer an taol ! « La liste DAZONT UEB souhaitait attirer l’attention sur l’attitude de l’état français qui demeure l’un des derniers avec la Grèce à mépriser le droit des peuples minorisés » a lenned c’hoazh.
Da zevezh ar prosez, bloaz goude, e teuas ur c’hant bennak a stourmerien da harpañ an daou Vreizhad. Dalc’het en doa Gilbert d’ober gant ar brezhoneg. Hervez-kont e oa bet tomm a-walc’h an aergelc’h, taolioù-bazh ha flac’hadoù a oa bet eskemmet gant hon amezeien. Ha setu Gilbert distro d’ar gêr.
Un nebeud bloavezhioù goude e oa deuet ar polis hag ar justis c’hall da glask laou en e benn adarre. Evel kalz tud all e oa bet heskinet evit bezañ bet oberiant er c’henskoazell gant stourmerien ETA ha repuidi Euskadi. Kar ma oa Gilbert brogarour feal, broadelour digemplez, ha dizalc’hour daonet e oa digor-tre da stourmoù ar pobloù all ivez : hini ar broadoù Indian er Stadoù-Unanet, hini pobl Euskadi pe hini Iwerzhon. Kalz ac’hanomp o deus klevet kaoz eus Leonard Peltier ar prizoniad Lakota brudet a-drugarez da Gilbert ha bep bloaz e veze ret prenañ digant Gilbert deiziataer Republican Sinn Fein…
Goude e vakañsoù hir e Fresnes e chomas Gilbert feal da soñjoù politikel Emgann, d’ar stourm evit ar brezhoneg e meur a zoare, gant ar re a deue bep bloaz da labourat e-pad meur a zevezh evit Gouel Broadel ar Brezhoneg, da skouer. Kemer a reas perzh e kalz stourmadegoù ha kabaladennoù evit ma c’hello pobl Breizh mestroniañ he zonkad.

Gilbert e penn ar vanif gant ar re yaouank, evit Breizh unvan e Montroulez e 2012

Ur gentel en deus roet Gilbert deomp, e kement degouezh, e kement darvoud e rankomp chom sonn  ha faro, komz ha difenn hor yezh, dirak hon enebourien da skouer…
N’eo ket un torfed stourm evit e vro hag e yezh. Ha biken ne vo.

Dalc’homp da gempenn an erv da-heul skouer Gilbert.

Trugarez Gilbert ha bevet Breizh Dieub ha Sokialour !

Ra strako ar Gwenn-ha-du !

 

G.R

Unité territoriale de la Bretagne, construction d’un pouvoir politique breton, co-officialité de la langue bretonne, antifascisme et solidarité internationaliste étaient les moteurs de la manif du Nantes du 28 septembre.

Prés de 1500 personnes se sont donc retrouvées dans une ambiance chaleureuse, complice. Une petite foule trés jeune, joyeuse, d’horizons divers a convergé dans un moment d’unité populaire pour affirmer que la Bretagne est un sujet politique et pas romantique, et que nous avons besoin d’un pouvoir politique breton de Brest à Clisson.

Bien sûr, actualité oblige, beaucoup souhaitaient aussi marquer leurs solidarité avec les peuples Kanaks, Palestiniens et Libanais.

On a pu y croiser quelques élus locaux, Primael Petit et Eric Bainvel, militants de la Gauche Indépendantiste élus à Saint-Herblain, Aziliz Gouez, élue à la mairie de Nantes et au Conseil Régional de Bretagne, Lionel Henry, maire de Montreuil le Gast, Anton Burel, élu à Cintré, Gael Roblin élu à Guingamp , Maxime Picard adjoint à Questembert, mais aussi Ségolène Amiot Députée, NFP-LFI à Nantes Ouest.

Les collectifs de la Gauche extraparlementaires qui avaient tissé des alliances en perspective de cet événement ont su élargir à d’autres sensibilités, et pour beaucoup de participant·e·s c’était sans doute une première de s’inscrire dans une manifestation pour la réunification de la Bretagne. Une mobilisation qui a affirmé sans complexe la pertinence d’un projet politique dotant notre pays, la Bretagne, d’un autogouvernement de Brest à Clisson.

L’intuition politique des militants de la gauche indépendantiste diffusée dès le mois de mai était la bonne.

Des dizaines de militants associatifs, d’animateurs de collectifs revendicatifs divers , des membres d’autres organisations politique ont répondu à l’appel, et souhaitent cheminer ensemble pour affirmer le droit du peuple breton à décider d ‘un autre modèle social, institutionnel, environnemental.

Les mobilisations internationalistes en cours pour la Palestine, et le Liban y ont trouvé une large place.

Un espace politique novateur se dessine en Bretagne. C’est encourageant.

Nous reproduisons ci dessous l’intégralité de la prise de parole du collectif organisateur, lue par deux jeunes brittophones avant que ce défilé, sans aucun incident, ne se termine au son de la musique bretonne au pied de la tour Bretagne.

Les propositions de mobilisations communes pour construire la Bretagne en commun sont nombreuses. Le 12 octobre une importante convergence à Carhaix se dessine pour défendre l’hopital public et l’accès aux soins partout en Bretagne.

 

Prise de parole Bretagne en Commun– 28 septembre 2024, Nantes.

Nous sommes venus redire que le pays nantais, c’est la Bretagne, et que nous voulons être consultés par voie référendaire sur le périmètre et les compétences de notre pays, de Brest à Clisson.

Nous sommes venus redire notre colère à l’endroit des stratégies d’austérité déployées par la droite réactionnaire qui préside aux destinées de l’invraisemblable Région des Pays de la Loire, et qui ciblent en particulier les associations œuvrant en Loire Atlantique pour la langue bretonne et le gallo et pour la culture populaire bretonnes.

Ces attaques contre notre culture populaire sous toute ses formes et le patrimoine immatériel sont inadmissibles !

Et elles sont singulièrement préjudiciables au moment où nous avons besoin de moyens renforcés pour développer des fondamentaux culturels et linguistiques qui nous permettent de décliner une vision intégratrice de la Bretagne.

Une vision ouverte à toutes celles et ceux qui viennent vivre et travailler en Bretagne, sans distinction de couleur, de religion ou de genre.

Une vision arrimée à des principes de pluralisme démocratique, de diversité culturelle et d’humanisme que nous saurons défendre face aux tenants d’un nationalisme français xénophobe, autoritaire et ultra-jacobin.

Alors ici à Nantes, dans la ville qui abrite la plus grande école Diwan de Bretagne, nous sommes venus redire que doit cesser l’hostilité institutionnelle vis-à-vis de ceux qui œuvrent pour faire vivre la langue bretonne dans nos écoles et hors leurs murs. L’avenir de notre langue se joue aussi dans les métropoles et l’Est de la Bretagne. Afin de cadrer la politique linguistique en Loire Atlantique, nous avons besoin d’une convention équivalente à celle accordée à la Région Bretagne. Et à 18 mois des élections municipales, nous attendons des engagements en ce sens des élus nantais.

Nous allons devoir nous appuyer sur nos collectivités locales car le pouvoir central est entre des mains hostiles.

Faut-il l’illustrer ? Au sein du gouvernement de droite radicale aujourd’hui en place à Paris, le Ministère de l’intérieur est aux mains de Bruno Retailleau, ancien Président des Pays de la Loire –un homme qui s’est distingué – parmi d’autres combats d’arrière-garde – par son hostilité à la ratification de la Charte européenne des langues régionales et minoritaires. La nouvelle Ministre de l’Education, Anne Genetet, figure quant à elle parmi les 60 députés signataires du recours constitutionnel contre la loi Molac sur les langues dites « régionales », ayant conduit à une censure partielle de cette loi et donc à une précarisation de l’enseignement immersif en langue bretonne.

Nous pourrions continuer la liste mais nous préférons nous arrêter là et proclamer haut et fort que les lugubres desseins de ces hérauts d’une conception monolithique, verticale et asséchante de la République ne passeront pas en Bretagne !

Et c’est pourquoi aujourd’hui, à Nantes, nous sommes venus – aussi et surtout – parler de démocratie. Car la réunification, la construction d’un pouvoir politique breton sur les cinq départements, sont fondamentalement des enjeux de réappropriation du droit de débattre, de délibérer et de décider de notre avenir collectif.

En ces jours où la frustration démocratique est à son comble suite à la nomination à Paris d’un gouvernement ne reflétant pas le résultat des urnes, nous clamons notre défiance à l’endroit de ce gouvernement et notre volonté de voir les collectivités locales bretonnes – depuis la commune jusqu’à la Région – devenir autant de lieux de résistance à un projet politique qui, sous la bannière du « retour à l’Ordre », s’annonce d’ores et déjà dangereusement réactionnaire, autoritaire, antisocial, anti-écologique, anti-féministe et ultra-centralisateur.

Un projet politique en phase avec l’agenda du Rassemblement National.

Lequel Rassemblement National, rappelons-le, propose (entre autres infamies) la suppression des conseils régionaux. Et lequel Rassemblement National a été le seul parti à voter, en session plénière de la Région Bretagne, CONTRE la demande d’autonomie qui y fait formellement consensus.

Nous avons pourtant urgemment besoin d’un cadre d’autogouvernement fiscal et législatif en Bretagne pour porter des politiques publiques transformatrices et équitables en matière de logement et de santé, d’aménagement du territoire et de partage des ressources.

Et parce que nous sommes fiers de notre identité bretonne ; parce que nous sommes forts de notre cohésion sociale et de notre vivacité culturelle, nous rejetons fermement la politique du bouc émissaire et l’exploitation des colères sociales qui constituent le fonds de commerce des nationalo- populistes en France comme ailleurs en Europe :

Ce ne sont ni les réfugiés ni les migrants, quelle que soit leur religion, qui contribuent au dérèglement climatique. Ils en sont souvent les premières victimes.

Ce ne sont ni les réfugiés ni les migrants, quelle que soit leur religion, qui sont la cause de la diminution dramatique de la population agricole et du nombre de fermes à travers la Bretagne. Ils sont nombreux à trimer dans nos serres et dans nos usines agro-alimentaires.

Ce ne sont pas eux non plus qui ont cassé les outils de financement du logement social, qui contribuent à l’envolée des prix des maisons sur le littoral breton, ou qui décident de la fermeture des services publics – hôpitaux, collèges, écoles – essentiels à la prospérité de nos territoires.

Et puisque l’on parle beaucoup de Front Populaire et d’unité ces temps-ci, rappelons que le terme fut utilisé pour la première fois en janvier 1936 à l’occasion d’un scrutin dans l’état espagnol. Ce fut un accord entre toutes les forces de gauche, mais aussi avec toutes les forces des périphéries, les nationalités — catalane, basque, galicienne, andalouse – un accord qui intégrait le respect du droit à l’autodétermination des peuples et une large amnistie pour les prisonniers politiques. On peut espérer que de telles exigences en matière de démocratie et de justice puissent inspirer les animateurs contemporains du Nouveau Front Populaire en France.

Aucune refondation démocratique ne pourra avoir lieu sans rupture avec la mystique du centralisme national-républicain.

Pour notre part, nous tenons à clôturer cette prise de parole par un salut à nos amis ukrainiens et palestiniens, dont les drapeaux flottent ici aux côtés du Gwenn-ha-Du. Et nous adressons un salut chaleureux, par-delà les mers et les murs des pénitenciers, aux insurgés Kanaks emprisonnés et à leurs familles, ainsi qu’à ceux qui — en Martinique et en Guadeloupe — manifestent contre la vie chère ; ils nous montrent l’exemple.

La mobilisation de la société bretonne pour une reconstruction démocratique est en cours. Elle doit se poursuivre et s’amplifier :

Le 1er octobre, les organisations syndicales mobiliseront contre l’austérité ; soyons partout à leurs côtés, dans les villes et dans les bourgs, dans les entreprises et dans les quartiers de Bretagne !

Le 5 octobre, une flottille antifasciste tentera de libérer l’archipel des Glénan de l’emprise de M.Bolloré ; faisons tout pour que cette action soit couronnée de succès et appelons les vents de la Bretagne à gonfler leurs voiles !

Le 12 octobre, à Carhaix, les défenseurs des hôpitaux publics se rassembleront pour défendre l’accès aux soins dans tous les territoires bretons, urbains comme ruraux ; saisissons cette occasion pour réaffirmer que la Bretagne est un espace civique cohérent pour construire des politiques publiques volontaristes au bénéfice du plus grand nombre, à commencer par les plus modestes.

Oui, commençons dès à présent à construire la Bretagne en commun, en forgeant des liens complices, des solidarités assumées, des alliances inédites, pour décider, agir et vivre ici en toute dignité ! Betek an trec’h !

 

D’ar sadorn 20 a viz Genver tost da 1000 den a oa deuet d’ar Gelveneg da gimiadiñ diouzh Dominig Jolivet, aet da anaon ur sizhun a-raok goude ur gwallzarvoud gwazhienn empenn, c’hoarvezet e miz Kerzu.

Diouzh reizh ez eo e familh da gentañ tout en deus degaset da soñj piv a oa an den se evito. Brudet-tre e oa Dominig Jolivet dre ar vro, en un doare estonus, ar c’helaouennoù meur o deus graet anv diouzh e varv trumm hep mennegiñ e engouestl politikel evit Breizh dizalc’h.

Sed aze ar brezegennig bet distaget gant Gael Roblin — a zo bet unan deus e gamaraded stourm niverus e mesk kalz re all — da vare al lid e enor da Dominig a ra anv deus stourmou Dominig, hep tevel, hep kuzhaat e identelezh politikel.

Photo @KDSK 

Dominig

Goulennet zo bet ganin toullañ kaoz da zegas da soñj peseurt stourmer politikel e oas bet.

Kar pennadoù a lenner diwar-da-benn abaoe un nebeud deizioù, al lodenn-se eus da vuhez n’eo ket meneget evel ma vije mezhus.

Ur mab, ur breur, un tad out bet. Sur. Met ur skolaer brezhonek ivez, ur c’helenner a chomo e kalon kalz tud kozh pe yaouank ‘peus anavezet er rouedad skolioù Diwan.

Estreget tout se out bet. Ur stourmer politikel evit Breizh dizalc’h out bet ivez.

Abred e-kreiz ar bloavezhioù 80 ez poa kemeret perzh e koulzadoù stourm ar strollad Emgann evit dieubidigezh vroadel ha sokial pobl Vreizh, hag evel-just out bet oberiant e Stourm ar Brezhoneg, ur framm a laboure an izili anezhañ noz-deiz evit ofisieladur ar brezhoneg hep disparti ebet etre ar stourm-se hag ar stourm broadel evit gwirioù stroll pobl Vreizh.

Perzh e oas bet er C’HONSEO ivez : Confédération des Nations Sans Etat de l’Europe Occidentale. Dre ar framm-se ez poa gellet ober anaoudegezh gant stourm Korsiz hag Euskariz da skouer, pobloù hep stad eveldomp, tomm ouzh da galon.

Gallet a rafen rentañ enor dit e-ser ober frazennoù hir gant gerioù sklaer. Aon’m eus da vezañ randonus. Hag e gwirionez on un tamm mat fromet. Setu ‘m eus kavet gwelloc’h pigosat gerioù er geriadur, gerioù a grog gant al lizherenn D evel da anv bihan.

D evel Dizalc’h… Ya, Breizh Dizalc’h ! N’eo ket un huñvre nag ur stultenn… Ur pal eo, hir da dizhout… Hir eo an hent. Ur vroad zo ac’hanomp, Breizhiz, Breizhadezed , amañ emaomp daoust da bep tra. Ha gwir hon eus da verañ hon tonkad, da zibab ar pezh zo mat deomp war kement tachenn zo.

D evel dilennadegoù : Meur a wezh out bet war ar renk. Ar wezh kentañ evit dilennadegoù Rannvro 1992 , « Pobl Breizh ur Bobl en Europa » a oa anv al listennad a oa bodet enni an holl vrogarourien. E 1994 ‘poa kredet asambles gant un nebeud tud eus Emgann en em ginnig da vont da barlamant Pariz gant ur ger-stur hepken : Breizh Dizalc’h. N’ho poa ket lakaet moullañ ar paperioù votiñ nag an dafar kabaliñ. Implijet ho poa en un doare fin ar plas laosket deoc’h dre ret er c’hazetennoù da embann evit ar wezh kentañ en istor Breizh ar gerioù-se : Indépendance ! Dizalc’hiezh ! E 2007 e oas bet war ar renk e Gwengamp evit ar c’hanton hag ur wezh ouzhpenn e 2015 gant Breizh o Stourm. Ne oa ket evit ar gloar nag evit kador ebet e oas war ar renk. Evit silañ mennozhioù, hadañ e-mesk ar bobl mennozh diazez da labour stourmer : Breizh, hor bro, hon douar, zo da vezañ dindan beli ar Vretoned ha galloud ebet all.

D evel denel ha dellezegezh : Estreget cheñch livioù ar banniel ‘poa c’hoant ober. Da betra cheñch banniel ma chom paour ar re baour gwasket gant Breizhiz pinvidik ? A-viskoazh hag e meur a zoare ‘peus klasket ober al liamm etre stourm Breizh hag ar justis sokial. Laouen e oas pa ‘m boa pedet ac’hanout da skol-veur Roazhon e miz Du 2005 da grouiñ SLB skol-veur. 3 miz goude a-boan, hor boa stanket ar skol-veur e-pad daou viz gant liseidi Karaez a oa o paouez en em gavet e Roazhon… Trec’h oamp bet ! Da glozañ ar c’houlzad-se e oas deuet gant Alain Mosconi eus STC martoloded Korsika d’ober ur meeting er Skol-Veur, leun-chouk ar sal… Hag Alain da ziskleriañ fraezh ha sklaer : bonjour, je suis Alain Mosconi, marin mis en examen pour le détournement du ferry Pascual Paoli,  secrétaire du STC, syndicat fondé le premier 1984 sur ordre du FLNC… Ur mousc’hoarzh ledan a oa war da fas o klevet ar c’homzoù-se… Ha selloù du prezidant ar Skol-veur a oa o parañ warnon e-keit ma stlape hardizh ar studierien o daouarn !

D evel Du : evel eil liv hor banniel hag evel ar c’holtar az ae da guzhaat anvioù gallek kumunioù Breizh war ar panelloù-hent pa ne oant ket divyezhek.

D evel diskleriadur : e-karg e oas bet meur a-wezh da lenn diskleriadur Emgann ha SAB evit Gouel Broadel ar Brezhoneg e Karaez pe Speied. Dirak miliadoù a dud, goude bezañ savet ar skrid gant Lena, Pêr Denez pe Herve ar Beg e oas gouest da zispakañ gant da vouezh a deue war-eeun eus Bro vigoudenn komzoù sklaer ha digemplez a skoe spered ha kalon kalz tud yaouank. Ken brudet e oa da vouezh ken e oa diaes dit chom dianav a-wezhoù… Evel e Kawan e 2010 pa oa bet rentet ar panelloù laeret e kêr François Fillon ar ministr, war leurenn Gouel Broadel ar Brezhoneg a oa o paouez bezañ adaozet… Kuzhet e oas bet a-dreñv da skritelloù bras… Met tout an dud o doa komprenet piv a oa o lenn e anv Stourm ar Brezhoneg kemmenadenn al laeron fentus.

D evel diroll : ya, nozvezhioù diroll zo bet. Kalzik. Ne gontin ket an holl hiziv. Ne c’hellan chom hep c’hoarzhin pa soñjan ‘toa kredet kabaliñ e Gwengamp evit ar votadegoù kanton gant al lugan « War-Raok Gwengamp » gwisket gant ur roched eus skipailh mell-droad Roazhon… Dont a ra ur mousc’hoarzh war ma dremm pa soñjan en ur filaj e Biwi an Dour e ti tud da gamalad Markus… Goude bezañ kanet a-bouez-penn nouspet ton e oas krog gant kan al labourerien… e brezhoneg evel-just. N’eo ket gwall ruz ar vro-se, hag un tamm estonet e oa an dud…. Ha te da frealziñ tad da gamalad o lâret : « Ne rit ket bilhoù, ni zo ni Chouanted, met Chouanted ruz ! »…

D evel digor : digor e oa da galon da holl bobloù ar bed ha serr da soñjoù d’ar mennozhioù faskour ha gouennelour.

D evel dispont : dispont ha digemplez e oas dirak ar polis hag ar justis c’hall pa oa ret sikour ar Vretoned toullbac’het evit abeg-mañ-abeg… Frankiz evit Gilbert Kabon e 1989 ! Laoskit e peoc’h ar Vretoned kaset da Bariz evit o skoazell da Euskariz  e 1992 ! Frankiz evit Kristian, Paskal ha tout ar re all er bloavezhioù 2000.

D evel Diwan evel-just : Dibosupl e oa ober un disparti etre da vuhez stourm ha da labour. Ne lavarin ket kalz a dra. Nemet un dra : deuit da Sant-Brieg da vanifestiñ disadorn evit Diwan ! E Sant-Brieg e oas bet skolaer e-pad pell. N’eus nemet ur skolaj en departamant-se, e Plijidi, renet e oa bet da gentañ tout ganit. Unan all zo ezhomm da genderc’hel gant da labour.

D evel dieub ha sokialour a veze skrivet e dibenn skridoù Emgann hag ARB.

D evel e penn ar ger Deiz…Un deiz e vo sklaer an amzer ! Sed aze ul lodenn bihan-tout eus un ton hor boa kanet alies gant an dorn kleiz savet uhel.

D evel derc’hel : Dalc’het e vo ar banniel Dominig. Uhel, dispont ha digemplezh. Bez dinec’h.

Dominig , dishual, dizalc’h , dieub, denel ha dispont… Tugarez vras dit.

Bevet Breizh dieub ha sokialour !

 

 

Anzav a ra dizalc’hourien ha dizalc’hourezed a-gleiz bezañ bet souezhet war an tu-mat gant ar vot e parlamant Pariz diwar-benn ar yezhoù a reer « Rannvro » anezho.

En ostant d’ an hentoù proseziñ evit kas dirak ar c’huzul bonreizhel al lezenn nevez gant kevredigezhioù gouestlet da zifenn al likelezh en ur mod strizh e fell deomp ezteurel ar pezh a heul :

Dont a ra ar vot mañ da suraat an deskadurezh dre soubidigezh ha digeriñ a ra hentoù nevez en deskadurezh publik.

Da gentañ ez eo trec’h an dud bet oberiant da adperc’hennañ hor yezh hag o c’henseurted er broioù all n’o doa ket gortozet a lezenn-mañ evit mont war hent an oberoù pleustrek da dreuzkas ar yezh.

Fellout a ra deomp e rofe diouzhtu maered Breizh a zo dleet en ober an treziad skol d’ar skolioù Diwan kenkaz n’o defe ket graet kement-se c’hoazh hep gortoz dekred arverañ al lezenn

Karout a rafemp e chomfe an holl war evezh evit ma vo lakaet e pleustr perzhioù al lezenn nevez e Liger-Atlantel ivez, kar el lodenn se deus hor bro servijoù an deskadurezh-stad a vez aliez a feiz fall a-benn lakaat e pleustr ar polikerezhioù publik gouestlet d’ar brezhoneg.

Ouzhpenn d’ar c’helenn al lezenn a ro gwirioù evit ar panellerezh er strollegezhioù foran ha war an hentoù koulz ha d’an arouezennoù diakritek.

D’ar stad eo da lakaat e pleustr al lezenn nevez er servij publik a zeskadurezh. A-benn reiñ ur ster d’an arakadennoù e vo ret stummañ ar gelennerien ha digeriñ muioc’h a bostoù er c’honkourioù. Kenkaz ne vefe ket graet kement all e vefe reizh deomp lakaat ar stad dirak he c’hirriegezhioù da heul al lezenn votet gant he dilennidi.

Padal ma na vestroniomp ket amañ e Breizh ar binviji ensavadurel evit mont war an hent mat e vo start lakaat e pleustr ar pezh zo bet gounezet.

Hep barregezh lec’hel nevez, evel hini ar c’helenn hag ur youl bolitikel splann gant ar c’humunioù, an departamantoù, an tolpad-kerioù, ar Rannvro n’ez aimp ket gwall bell.

Evit treuzkas ur yezh ha lakaat anezhi da vevañ hon eus ezhomm doareoù ambrougiñ war dachenn an dudi, an obererezhioù sevenadurel, ar sportoù, ar mediaoù, ar stummadur, ar vuhez ekonomikel hag a zo war dachenn barregezhioù lec’hel termenet gant an Emglev Stad-Rannvro evit yezhoù Breizh hag o implij er vuhez foran.

Ezhomm hon eus un emsav pobl ledan evit lakaat ar Rannvro da c‘houlenn groñs digant ar gouarnamant kreiz un emglev youlek evit mont da vat war hent ofisialisadur hor yezh vroadel.

War-Sav.

 

Breizhistance, Breizh O Stourm, Dispac’h, Gauche Indépendantiste… Les idées indépendantistes de gauche sont diffusées sous plusieurs sigles depuis de nombreux années… S’il existe une réelle proximité entre ces protagonistes, le temps de l’éclaircissement est venu pour mieux cerner les différentes approches et sensibilités dans le but de construire, par souci d’efficacité, les meilleurs outils pour diffuser ces idées.

Nous sommes un groupe de militant·e·s ayant participé à Emgann-MGI, au collectif des détenus politiques bretons, aux initiatives de soutien à ces derniers, au SLB université, à Dispac’h, Breizhistance, Breizh O Stourm / Bretagne en Luttes, à différentes campagnes électorales, à l’Union des Etudiant·e·s Breton·ne·s, etc.
Nous rendons publique cette contribution analytique, marquée par la pratique de l’autocritique et une forte détermination.

Compte tenu du contexte actuel lié au COVID-19, ce texte a été écrit à distance par plusieurs personnes et a fait l’objet d’échanges répétés ces dernières semaines. Il a pour objectif d’avancer sur les questions liées à l’organisation la Gauche Indépendantiste, pour y apporter des éléments de réponse, notamment stratégiques. Mais ce texte n’est pas définitif et pourra par la suite être débattu par les personnes souhaitant y participer lorsque la situation le permettra (en respectant les règles nécessaires) ou par les moyens de communication possibles.

Un calendrier sera proposé sous peu pour échanger sur le texte et sur le devenir de cette organisation.

La porte est ouverte. Pour nous contacter :
Mail : warsav.bzh[at]gmail.com
Twitter : https://twitter.com/war_sav
Telegram : https://t.me/war_sav

Abaoe meur a viz ez eus peadra da vezañ kollet gant an holl sinadurioù implijet gant paotred ha merc’hed Breizh dizalc’h. Un nebeud tud zo en em strollet en ur framm anvet (da c’hortoz) « War-Sav » da ginnig un hent nevez.

An dud o deus kemeret perzh da sevel ar skrid zo bet oberiant e Emgann, Breizhistance, SLB Skol-Veur, Dispac’h, UEB-USB, Kenurzhierezh Demokratel Breizh…

Sed aze o skrid diazez, un dielfenn an hini eo, awenet gant ar c’hoant da vont war-raok hag an emvarn. Un deiziataer a vo kinniget a-benn nebeut evit eskemm tro-dro d’an destenn ha war kinnig ar framm strategel.

Abalamour d’an enkadenn yec’hed liammet gant ar gCOVID ez eus bet labouret dre hanterouriezh doareoù kehentiñ a-vremañ. Ne viro ket ouzhomp da glask bodañ tud buan en gwir.

Da c’hortoz e kemeromp an anv War-Sav.

Bevet Breizh Dieub ha Sokialour !

 

Digor d’an holl eo an nor. Evit mont e darempred ganeomp :

Mail : warsav.bzh(at)gmail.com
Twitter : https://twitter.com/war_sav
Telegram : https://t.me/war_sav

Ezhomm zo un aozadur strategel evit : 

    • Evit dielfennañ ar mare ha kevredigezh ar renkadoù e Breizh hag e lec’h all, en ur implij rikted ar varksouriezh. Talvoudus e vo evit termeniñ war-zu peseurt renkadoù mont da zigentañ tout da sevel an unvaniezh pobl ha mont war-zu ar poent terriñ demokratel a zigoro hentad Republik Sokialour ha Gwregelour Breizh. Sevel unvaniezh ar bobl a dalvez ijinañ frammoù ledan da strollañ an holl o deus un interest da cheñch penn d’ar vazh da vat war an dachenn sokial.
    • Evit skrivañ ur steuñv strategel hag ul linenn bolitikel mennet evit an dizalc’hiezh, ar sokialouriezh, ar wregelouriezh evit enskrivañ ar palioù-se e deiziataer politikel Breizh.
    • Evit stummañ stourmerien ha stourmerezed gouest hag emren da gemer perzh er gevredigezh evel dizalc’hourien/dizalc’hourezed ha dispac’hourien/dispac’hourerezed, sternidi gwirion dre ur c’helc’hiad stummañ strizh.
    • Evit dougen glad ideologel an tu-kleiz dizalc’hour ha taolioù arnodiñ dispac’hel dre ar bed, ar stourmoù a zieubidigezh vroadel all, ar skiant-prenet gant ar stadoù sokialour, ar stourm a-enep an impalaerezh, evit an etrevroadelouriezh hag ar wregelouriezh.
    • Evit skignañ ha kehentiñ — dre hanterouriezh doareoù a-vremañ — hor gerioù-stur hag hon urzhioù evit ma teuio da vezañ ewelus kemmenadenn an tu-kleiz dizalc’hour hag evit ma raimp ganti dre stourmadegoù kabaliñ.
    • Evit doujañ d’ar greizennerezh demokratel ha d’ar c’henurzh dispac’hel en ur labourat en un doare reoliek da gentañ war an dachenn lec’hel, hini ar sindikadoù hag ar sevenadur.
  • Evit kenurzhiañ talbennoù stourm ar bobl, ar c’habaliñ, dispac’h ar barlamantouriezh vihan er c’huzulioù kêr hag er « Rannvro », ar stourmoù sokial pe reoù an endro.

Anzav a reomp e fell deomp goveliñ ur renerezh politikel hag ideologel evit ar stourm a zieubidigezh vroadel. Ne c’hell ket bezañ graet e framm un aozadur ledan, dav eo bezañ savet da gentañ gant ar stourmerien/stourmerezed mennet da vat, skiant-prenet ganto pe gant lod a garfe mont war an hent-se. Fellout a ra deomp mont da oberaeter stroll, evit kas ar pellañ ma c’heller barregezhioù emaozañ pobl Vreizh war-zu ur gevredigezh reishoc’h. Evel m’en lavare an dispac’hour sardad Gramsci e talvez e rankomp bountañ war an emsavadegoù emdarzhek emaozet gant renkadoù izel hor bobl war-zu ur poent terriñ uhel.
Estregedomp a c’hell derc’hel gant ur gaoz dizalc’hour hag a-gleiz, ha doujañs hon eus evit ar gamaraded hag ar c’hamaladezed o deus graet dibaboù disheñvel diouzh hor re.
Soñjal a ra deomp e ranker ober gant meur a live stourm.

Labour renerezh an aozadur n’eo nemet evidomp hini un tour-tan uvel. « E holl e gened, hon uhelvennad demokratel ha sokialour, a gas war-zu an trec’h klok da vat hag hollbouezus dre an hent berrañ hag eeun » (Lenin e « Daou daktik ar sokial-demokratelezh » 1905). Strollad pe aozadur, ar renerezh a ro diarselloù, met treuzskeudenn an tour-tan a gas da soñjal e meur a vag o fiñval, perzh eus ur strollad gant meur a lodenn dizalc’hour hag a-gleiz.

Setu ma c’hell kenvevañ lodennoù hag elfennoù an tu-kleiz dizalc’hour en ur genurzhierezh a ranker termeniñ hec’h harzhoù. Evit kengec’hiañ avat o deus d’ober da gentañ gant labour ar genurzhierezh demokratel evit ar gwir da zibab hag evit unvaniezh Breizh.

Dilennadegoù rannvro 2021 a vo ul lodenn all eus ar stourm politikel-se. N’eus ket ezhomm evit-se eus ar memes live stourm hag unaniezh ideologel, hag an emglevioù — evit ar framm-se — a rank bezañ diazezet war ar gwir d’en em dermeniñ. Dre aze e c’heller klask sevel an Unvaniezh Pobl evit lakaat da gengec’hiañ an holl nerzhioù stourm en ur framm unvan a-walc’h met skañv.

Hor briorelezh a zo da gentañ sevel arnodva an dizalc’houriezh dipac’hel a-vremañ evit Republik Breizh Sokialour ha Gwregelour ha stummañ ar re a zougo dislavarioù ar renkad e-mesk ar bobl gant ur pal hepken : gwellaat buhez pemdeziek al labourerien/labourerezed. Da gentañ e fell deomp kinnig diarselloù evit tremen dreist an digevatalderioù bro, sokial, yezh, hag istorel komprenet gant pobl Vreizh.

Fiziañs hon eus e barregezhioù emaozañ pobl Vreizh. Ar strollad pe an aozadur n’eo nemet un oberataer a rank ober sintezenn an taolioù arnodiñ a zieubidigezh bet e lec’h all, a rank ivez ober emvarn ha derc’hel eñvor an taolioù bet a-raok evit chom hep adober ar memes fazioù.

D’ar merc’her 12 a viz C’hwevrer e vo barnet ur stourmerez dizalc’hourez e lezvarn An Oriant evit livadennoù dister war mogerioù ajañsoù-tiez, notered, pe tiez-kêr. An holl anezho zo lec’hiet en ur vro a zo pouezus tre enni nerzh ekonomikel an touristelezh, cheñchet gantañ en un doare negativel barregezh Breizhiz ha Breizhadezed d’ober annez  hag engouestlet enni an holl ekonomiezh ha terkadurioù evit mad an obererezh-se hepken.

Ar stourmerez a nac’h bezañ kemeret perzh er pezh zo rebechet dezhi ha seblantout a ra bezañ skañv tre ar prouennoù evit diskouez ez eo kablus.

Saludiñ a reomp he dibab da azgoulenn d’ober gant ar brezhoneg a-hed he dalc’h dindan evezh.

Perzh eo ar prosez politikel-se deus ur c’helchiad a waskerezh a-enep ar stourmoù sokial a zo er mare-mañ.

E bal a zo da spontañ ar re a gred enebiñ ouzh brokadur war ar madoù nevez e Breizh dre obererezhioù stourm arouezius-tre en ur begañ skritelloù pe en ur livañ luganioù.

Trugarekaat a reomp ar strollad Dispac’h evit e labour hag en deus servijet da lakaat war wel pegen diaes eo d’an dud kavout lojeiz war aodoù Breizh.

Dre zegouezh hag un degouezh mat e vo dalc’het ar prosez un nebeud sizhunvezhioù a-raok an dilennadegoù kêr. Evel stourmerien deus an tu-kleiz dizalc’hour engouestlet e meur a zoare e koulzadoù lec’hel evit ar mouezhiadegoù e fell deomp embann e chom ar gwir da gaout ul lojeiz dereat ur c’hoant pennañ hag ur gwir diazez d’an holl.

Framm ensavadurel Breizh a rank anduriñ Breizhiz , deus Brest da gKlison, hep bezañ gellet dibab anezhañ, a vir ouzhomp da lakaat e pleustr politikerezhioù foran a-ratozh a-benn lakaat un termen d’ar brokadur, d’an aergerzh a skarzh ar re baourañ deus kreizkerioù ar meurgerioù gwashaet gant al LTB, d’an touristelezh hollc’halloudus war an aodoù, ha dre vras da gudenn al lojañ-fall.

Pediñ a reomp an dilennidi hag an dud war ar renk a soñjfe eveldomp da embann o c’henskoazell d’hor gamaradez ha da reiñ arc’hant da Skoazell Vreizh a baeaio koust ar breutaer evit difenn ar stourmerez.

Embann a reomp fraezh ha sklaer e fell deomp gwelet anezhi o vont didamall hag e c’halvomp da gemer perzh en tolpadeg a gengred a vo d’an 12 a viz C’hwevrer da harpañ anezhi dirak lezvarn An Oriant.

Anton Burel, pennlistennad  « Kentreg Boutin », Eric Bainvel Kuzulier-kêr evit “Sant-Ervlan a-gleiz penn-da-benn” ha danvez dilennad evit « Saint-Herblain en Commun », Guillaume Bricaud kuzulier-kêr e Plonevez-Moedeg, Gael Roblin war ar renk evit « Kumun Gwengamp », Timotée Rogues war ar renk er C’hloastr-Plourin.

Mercredi 12 février une militante indépendantiste sera jugée par le tribunal de Lorient pour de légères dégradations graphiques commises aux préjudices d’agences immobilières et de notaires et de mairies. Toutes se situent dans un secteur où le tout tourisme a bouleversé négativement l’accès au logement pour les bretons et les bretonnes et dirigé l’économie et les aménagements vers cette seule activité. Cette militante nie les faits et les preuves semblent bien minces pour démontrer sa culpabilité. Nous saluons son choix de revendiquer le droit de s’exprimer en breton tout au long de sa garde à vue. Ce procès politique s’inscrit dans un cycle répressif contre les mouvements sociaux en cours. Il vise à intimider ceux et celles qui par voie de collage ou de graffitis ou d’autres actions très symboliques luttent contre la spéculation immobilière en Bretagne.

Nous remercions le collectif Dispac’h pour leur travail ayant permis de mettre le doigt sur les problèmes d’accès au logements sur les côtes de Bretagne. Par un heureux hasard ce procès intervient à quelques semaines des municipales. En tant que militants de la Gauche Indépendantiste investis dans des dynamiques locales diverses dans ce cadre électoral nous souhaitons affirmer que l’accès à un logement digne reste une préoccupation majeure et un droit fondamental pour toutes et tous. Que le cadre institutionnel que nous subissons en Bretagne, de Brest à Clisson , sans l’avoir choisi, ne nous permet pas de mettre en place des politiques publiques spécifiques à notre pays pour mettre fin à la spéculation immobilière, à la gentrification des centres des métropoles accentué par la LGV, et au tout tourisme sur les côtes, ni plus largement au mal logement. Nous invitons élus et candidats partageant ce constat à se solidariser avec la militante, en participant notamment à la solidarité financière pour la défense de notre camarade par Skoazell Vreizh.

Nous exigeons la relaxe pour notre camarade et invitons à se rendre le mercredi 12 février 2020 à un rassemblement à partir de 12h30 devant le TGI de Lorient pour la soutenir.

Anton Burel, candidat « Cintré en Commun », Eric Bainvel conseiller municipal Saint Herblain à Gauche Toute, candidat « Saint-Herblain en Commun », Guillaume Bricaud conseiller municipal de Plonevez-Moedeg, Gael Roblin candidat de « Guingamp en Commun/Kumun Gwengamp », Timotée Rogues candidat au Cloître-Saint-Thégonnec

La Juge Laurence Levert décorée de diverses breloques de la monarchie franquiste espagnole pour services rendus contre la résistance basque et la procureur Irene Stoller membre d’un syndicat de magistrats d’extrême-droite sont les responsables judiciaires de l’affaire évoquée ci-dessous.

Il y a 29 ans Jean Groix militant de l’UDB mettait fin à ses jours dans un cellule de Fresnes, le jour de son 41 eme anniversaire. Il avait été incarcéré pour avoir hébergé des militants d’ETA chez lui à Rezé dans le sud de la Bretagne. La presse locale s’était livrée à un véritable exercice de propagande la plus crasse en sous entendant que son arrestation avait un rapport avec une affaire de crime de sang dont la victime était une mineure. Il n’en était bien sur rien.

Comme le rappel sa fiche wikipedia ” À l’occasion du procès de Michel Fourniret et de sa compagne, le quotidien français Ouest-France voit en lui « aussi une victime de Michel Fourniret ». Dans le quotidien belge Le Soir, Marc Metdepenningen affirme : « Jean Groix aurait mérité d’être publiquement réhabilité en audience », en déplorant que sa mémoire n’ait pas « été réhabilitée par la cour d’assises des Ardennes. Son nom a été brièvement évoqué.

Il y a bien longtemps un autre détenu rappelait la mémoire de Jean Groix dans une lettre publiée par Skoazell Vreizh. Le mensuel de l’UDB a publié divers articles sur le sujet.

Nous en profitons pour saluer tous et toutes les prisonniers politiques basques encore incarcérées pour les engagement.

Bretagne Info

 

 

 

C’était l’un des nôtres…

Le 29 novembre 1990, Jean Groix était incarcéré, le 29 janvier 1991, il mettait fin à ses jours dans une prison française. Il est donc décédé il y a dix ans. Je ne l’ai pas connu et je sais peu de choses sur lui.
Je sais qu’il habitait Rezé et militait à l’UDB, et qu’à ce titre il avait réalisé des scores électoraux qui feraient encore des envieux. Je sais que ses enfants étaient scolarisés à Diwan. Bref, c’était l’un des nôtres.
Il avait été incarcéré dans le cadre d’une procédure « antiterroriste » pour avoir hébergé des militants basques. L’un d’eux était Peio Mariñelarena, qui décédera, lui aussi, en détention.
Je suis un peu gêné d’avoir à écrire ces lignes, ce triste « anniversaire » aurait dû amener d’autres qui l’ont connu à lui rendre un hommage plus vibrant.
A moins que certaines morts ne soient exploitables politiquement et que d’autres ne nous renvoient à nos échecs et doivent donc être condamnées à sombrer dans un confortable oubli ?
Il y a quelques années, nous nous étions rassemblés autour de sa tombe, par delà nos appartenance partisanes, pour honorer sa mémoire, pour ne pas oublier l’un des nôtres. Peut-être que ma situation actuelle me permet de mieux supputer quel était l’état d’esprit de ce camarade ?
Peut-être que seuls ceux et celles qui ont subi l’humiliation de six « fouilles intimes » en quelques heures peuvent deviner quel désarroi a traversé l’esprit de cet homme ?
Peut-être que seuls ceux et celles qui ont subi une campagne de presse calomnieuse savamment orchestrée par des médias complices de certains services juridico-policiers peuvent partager a posteriori une infime partie de son désespoir ?
Je n’ai qu’une certitude, il faut évoquer aussi cet échec tragique, ce moment de notre histoire collective où notre solidarité a fait défaut. Et ce, pour ne pas oublier que ceux et celles qui ont provoqué sa mort, en requérant et en ordonnant son placement en détention, n’ont pas eu de comptes à rendre, pas plus que ceux qui ont jugé son état de santé compatible avec la détention. Pas plus que ceux, d’ailleurs, qui sont responsable du décès en milieu carcéral de Peio Mariñelarena.
Ceux-là sont toujours en poste.

Peio Mariñelarena militant indépendantiste et socialiste basque mort en détention

Il nous faut nous souvenir des nôtres, car il ne faut attendre ni excuses, ni regrets des « démocrates français » de service, ceux-là, par leurs silences complices cautionnent l’existence d’une juridiction qui protège leur République à grands coups d’isolement carcéral, de maltraitances diverses, de destruction psychique, d’éloignement, de désespoir et de dizaines d’années d’enfermement.
C’était l’un des nôtres. Bien que dans la lutte pour la liberté, il n’y ait ni héros ni martyrs… juste des camarades, moi, je m’en souviens.

Gaël Roblin
Prisonnier politique breton
La Santé, 22.03.01
(texte publié dans le Kannadig du premier trimestre 2001 de Skoazell Vreizh)