Tag

brezhoneg ofisiel

Browsing

Gant tristidigezh ha from o deus desket izili an tu-kleiz dizalc’hour – War-Sav eo aet da Anaon Charlie Grall, stourmer e vuhez pad evit frankiz pobl Vreizh. Mont a ra hor soñjoù d’e dud nes er mareoù poanius-se.

Pa’z eo aet e-tro ur bajennad eus istor politikel Breizh a-vremañ. Charlie zo bet unan an eus arouezioù stourmerien Breizh mareoù stourm an FLB hag an ARB eus ar bloavezhioù 1970 betek 2012. Arestet e voe da vare e obererezh kuzh e 1979 goude bezañ kemeret perzh e diskar peul Roc’h Tredudon en FLB e 1974 ha distruj ti Komiser Le Taillanter, chef Servij Polis Justis Roazhon. Barnet ha kondaonet e voe e 1980 e Pariz gant Lez-Varn surentez ar Stad a-raok bezañ distaolet gant Fañch Mitterand, prezidant nevez dilennet e Bro-C’hall e 1981, hag adkavout ar frankiz goude daou vloaz toull-bac’h.

Chom a raio feal d’e vennozhioù dizalc’hour ha d’e stourm evit difenn gwirioù politikel ha yezhel pobl Vreizh oc’h embann en un doare foran e souten da obererezhioù Stourm ar Brezhoneg eus ar bloavezhioù 1980 betek 2010 peotramant o vezañ ezel eus ar strollad politikel dizalc’hour Emgann er bloavezhioù 1990.

Tomm e galon ouzh Euskal Herria gant he stourm evit an dizalc’houriezh hag ar sokialouriezh e voe e-pad un 40 vloaz bennak ha c’hoariet ur rol a-bouez evit ma voe degemeret stourmerien Bro Euskal e Breizh er bloavezhioù 1990. Liammoù kreñv zo bet savet a-drugarez dezhañ, denel ha politikel, etre an div vro. Setu penaos e voe krouet komite gevelliñ Karaez-Oiartzun, oberiant hiziv-an-deiz c’hoazh, ha treuzkaset valeurioù etrevroadel a stourm ha kengred d’ar rummadoù yaouankoc’h.

En e skridoù kazetenniñ, Le Poher pe Breizh-Info, krouet gantañ, en deus roet heklev d’ar mennozhioù stourmoù broadel, sokialour hag etrevroadel. Afer en do adarre gant ar Stad C’hall ha moustrerezh he justis. Tapet ha toull-bac’het adarre e 1999 da vare laeroñsi danvez tarzh e Plevin gant ar strollad euskarad ETA, skoazellet gant an ARB, rebechet dezhañ bezañ kejet ouzh unan eus izili komando ETA, aterset hervezañ evit ur pennad-skrid. Kondaonet da 7 vloaz toull-bac’h e 2005 gant Lez-Varn Ispisial Pariz eo chomet dieub goude ar galv graet kerkent. Er prosez galv e 2012 eo kondaonet da 2 vloaz toull-bac’h goursez.

M’eo cheñchet ar stummoù azgoulennoù evit doujañs da wirioù pobl Vreizh hag he dizalc’houriezh goude mare an ARB e kaso bepred Charlie e skoazell d’ar stourmerien ha stourmerezed nec’het gant ar justis gall. Un toullad prizonidi bolitikel eus Breizh o do bet skoazell brizius Skoazell Vreizh, evel Charlie. Evel-se, evel anaoudegezh ha doujañs evit al labour a-stroll-se, e asant Charlie sammañ karg prezidantelezh ar gevredigezh e 2013. Un tamm mat a brosezioù a dremeno. Menegomp prosezioù stourmerien adunvanidigezh 44=BZH, stourmerien Ai’ta evit difenn ar brezhoneg, stourmerien dizalc’hour ebarzhet er stourm a-enep al lezenn Labour, liseidi Diwan o deus stourmet evit tremen arnodennoù ar bak e brezhoneg, ar stourmerez yaouank o tiskuliañ an eil-tiez pe c’hoazh an aferioù Fañch hag o deus graet trouz. Soñj o do ivez ar prizoniadezed politikel euskarat bac’het e Roazhon eus souten Skoazell Vreizh dindan e brezidantelezh.

Ma oa Charlie Grall ur stourmer dizalc’hour istorel e voe ivez ur skrivagner puilh e brezhoneg hag e galleg. Dre al lennegezh hag e bennadoù er gelaouenn Al Lanv en deus roet tro d’al lennerien beajiñ  er bedoù politikel ha sokial breton hag euskarad. A-drugarez dezhañ e teu miliadoù a dud abaoe 1990 da eskemm e brezhoneg, dizoloiñ oberennoù a-vil-vern ha tabutal da vare Gouel al Levrioù e Karaez. Un oberenn veur en doa krouet, deuet da vezañ un darvoud hep e bar e bed ar sevenadur breton.

Mil drugarez dit Charlie. Ra vo wenn da ved kamarad.

Stourmomp betek an trec’h bepred ! Bevet Breizh dizalc’h ha sokialour !

An obidoù a vo lidet
dimeurzh 3 a viz Meurzh da 2e e krematorium Karaez.

 


 

C’est avec tristesse et émotion que les membres de la Gauche Indépendantiste – War-Sav ont appris la disparition de Charlie Grall, militant tout au long de sa vie pour la liberté du peuple breton. Nos pensées vont à ses proches dans ces moments douloureux.

Avec son départ se tourne une page de l’histoire politique de la Bretagne contemporaine. Charlie a été l’un des symboles des militants bretons des périodes de lutte du FLB et de l’ARB des années 1970 à 2012. Il fut arrêté en 1979 après avoir participé aux plastiquages de l’antenne émettrice de Roc’h Tredudon du FLB en 1974 et de la maison du Commissaire Le Taillanter, chef de la Police Judiciaire de Rennes. Il sera jugé et condamné en 1980 à Paris par la Cour de Sécurité de l’État avant d’être amnistié par Mitterrand, nouveau président élu en France en 1981, et ainsi retrouver la liberté après deux ans de prison. Il restera fidèle à ses idées indépendantistes et à son engagement pour la défense des droits politiques et linguistiques du peuple breton en martelant publiquement son soutien aux actions de Stourm ar Brezhoneg des années 1980 à 2010 ou comme membre du parti politique indépendantiste Emgann dans les années 1990.

Sa proximité avec le Pays Basque et sa lutte pour l’indépendance et le socialisme pendant une quarantaine d’années a joué un rôle important dans sa vie. C’est ainsi que des militants du Pays Basque furent accueillis en Bretagne dans les années 1990. Des liens forts ont été créés grâce à lui, humains et politiques, entre les deux pays. Il a œuvré à la création du comité de jumelage Carhaix-Oiartzun, encore actif aujourd’hui, et transmis des valeurs internationales de lutte et de solidarité aux générations plus jeunes. Par ses écrits de presse, du Poher ou de Breizh-Info, qu’il a créés, il a donné de l’écho aux luttes de libération nationales, socialistes et internationales. Il aura à nouveau affaire avec l’État français, sa répression de sa justice. Arrêté et emprisonné à nouveau en 1999 lors du vol d’explosifs à Plevin par ETA, soutenu par l’ARB, il est accusé d’avoir rencontré un membre du commando ETA, interrogé selon lui pour la rédaction d’un article. Condamné à 7 ans de prison en 2005 par la Cour d’Assises Spéciales de Paris, il est resté libre et fait l’appel. Lors du procès d’appel de 2012, il est condamné à 2 ans de prison de sursis.

Si les formes de revendications pour le respect des droits du peuple breton et son indépendance ont changé à la suite de la fin d’activité de l’ARB, Charlie apportera toujours son soutien aux militantes et militants inquiétés par la justice française. Un certain nombre de prisonniers politiques bretons ont bénéficié de l’aide précieuse de Skoazell Vreizh, comme Charlie. Ainsi, par reconnaissance et respect pour ce travail collectif, Charlie accepte de prendre la responsabilité de la présidence de l’association en 2013. Un bon nombre de procès se dérouleront. Mentionnons les procès des militants de la réunification 44=BZH, des militants d’Ai’ta pour défendre le breton, des militants indépendantistes engagés dans la lutte contre la loi Travail, des lycéens de Diwan qui se sont battus pour passer les examens du bac en breton, la jeune militante luttant contre les résidences secondaires ou encore les affaires Fañch qui ont fait grand bruit. Les prisonnières politiques basques emprisonnées à Rennes se souviendront également du soutien de Skoazell Vreizh sous sa présidence.

Si Charlie Grall était un militant indépendantiste historique, il fut aussi un écrivain en breton comme en français. Grâce ces ouvrages et ses articles dans la revue Al Lanv, il a permis aux lecteurs de voyager dans les mondes politiques et sociaux bretons et basques. Grâce à lui, des milliers de personnes viennent depuis 1990 échanger en breton, découvrir une foule d’œuvres et discuter lors du Salon du Livre à Carhaix. Il a ainsi créé un évènement majeur, devenu incontournable dans le monde de la culture bretonne.

Merci infiniment Charlie. Que la terre de la Bretagne te soit légère camarade.

Vive la Bretagne libre et socialiste ! Luttons jusqu’à la victoire, toujours !

Un engroezig nerzhus ha yaouank a oa en em gavet e Naoned d’ar Sadorn 28 a viz Gwengolo. Tro-dro mil den o doa treuzet straedoù kêrbenn Breizh da zegas da soñj emañ Bro-Naoned e Breizh hag e fell dezho e vefe savet ur galloud politikel Breizhat eus Brest betek Klison. Brezhoneg ha galleg zo bet klevet mesk-ha-mesk el luganoù.

Un emgav pouezus evit adlavaret e rank ar stourm-se bezañ kaset er straedoù ivez ha pas hepken en un nebeud kendivizoù “keodedel” gant un dornad “Happy Few” pe pennoù-bras dilennet pe get.

Un tropelladig Kanakiz a oa deuet da zibuniñ ganeomp, un degemer c’hwek zo bet graet dezho.

“Divizomp e Breizh eus Brest betek Klison” a oa ger-stur ar vanifestadeg. Setu amañ dindan komzoù talvoudus an aozerien a zispleg-mat ster al lugan. Ur ger-stur a c’hellfe bezañ diazez ur c’houlzad padus evit adluskañ deiziataer politikel hor bro war diazezoù brogarour, evel ma vez kinniget ar framm “Kenurzhierezh Demokratel Breizh” en doa kaset a-benn ar vanifestadeg.

Diskleriadur manifestadeg Naoned
27/09/2025

Ar c’hendivizoù sioul-meurbet dalc’het e saloñsoù koulz hag ar mennadoù na vezont ket kemeret e kont, n’int ket evit kontantiñ ac’hanomp. Evit brudañ an ezhomm zo da sellet ouzh Breizh, ha Breizh en he fezh, evel un egorenn bolitikel, e ranker bezañ er straedoù, da zeiziadoù reoliek, evit ingalañ en deiziataer politikel breizhad lidoù a zo deomp-ni.

Hag evit displegañ perak ur galloud politikel breton eus Brest da gKlison zo ur gwir raktres da wellaat hon doareoù bevañ a vo lakaet diaes c’hoazh gant budjedoù strizh.

En e raktres e soñje an Aotrou Bayrou goulenn ur striv par da 5,3 miliard a euroioù digant ar strollegezhioù lec’hel evit ar bloavezh 2026 : en gwirionez, gouez da gevredigezh ar vaered, e tlefe bezañ par da 9 miliard a euroioù ! Ma vez adkaset seurt budjed gant an Aotrou Lecornu e vo lakaet diaes abominapl barregezh ar c’humunioù pe an etrekumuniezhioù da greñvaat ar servijoù publik lec’hel zo dindan o atebegezh. Mirout a raio ouzhomp da respont d’an azgoulennoù reizh evit muioc’h a lojeiz sokial, evit ar medisinerezh e framm ar servij publik, evit postañ muioc’h a arc’hant er skolioù publik, evit gwellaat goproù kargidi ar velestradurezh publik tiriadel, evit ambrougañ ar c’hevredigezhioù niverus a labour bemdez evit ma c’hello an holl ober sport, ober anaoudegezh gant ar sevenadur pe un dudi bennak.

Ne oa ket kaoz da arboellañ arc’hant pa oa ret sevel aveadurioù sport koustus tro-dro da bPariz evit ar C’hoarioù Olimpek. Ne oa ket kaoz da arboellañ arc’hant pa veze dispignet miliardoù e Kanaky da skeiñ gant hor breudeur ha c’hoarezed Kanak o doa kredet sevel enep an trevadenniñ. Ne oa ket kaoz da arboellañ arc’hant pa oa ret dourañ en un doare brokus ha gant arc’hant publik an embregerezhioù sevel armoù a werzh anezho da Israel evit lazhañ pobl Palestina pe evit ma kreskfe c’hoazh ar riskl brezel.

Amañ, e Liger-Atlantel, e anduromp ouzhpenn, hag abaoe pell, merañ strizh ha rust Rannvro Broioù al Liger gant Christelle de la Morançais. Un efed drastus zo war bed an arzoù hag ar sevenadur, ha muioc’h c’hoazh war rouedad ar c’hevredigezhioù breizhek a zo en diavaez da Rannvro Breizh ha na c’hellont ket en em harpañ war ar memes sikourioù pe war ar memes emglevioù, da skouer evit treuzkas hag implij ar brezhoneg.

Ar budjedoù strizh omp rediet da c’houzañv diwar urzh Pariz o deus torret ar servijoù publik a-denn d’ar yec’hed, evel e vez miret ouzh miliadoù a vretoned d’ober war-dro o yec’hed. An diouer a bolitikerezh youlek war dachenn al lojañ meret e Breizh, a vir ouzh miliadoù a labourerien e Breizh da vevañ dindan o zoenn. Ar gwir hon eus da lavarout un dra bennak ha da zibab amañ ar mod ma vo dispignet arc’hant ar vretoned gant Pariz.

Enebiezh ar renkadoù sokial en deus un efed ivez, ur ment, kenetre takadoù ar stad. Ekonomiezh ar c’hevala er stad-c’hall zo profitabl da gentañ tout d’an embregerezhioù bras ha d’ar greizenn impalaerour gall e Pariz ha d’un dornad meurgêrioù.

Evit an holl abegoù-se e rankomp unvaniñ Breizh, da sevel ur galloud e servij ar bobl e Breizh, ha pas hepken da reizhañ un diviz nann demokratel a ra fae ouzh istor Breizh. Dav e vo adunaniñ Breizh evit dasparzhañ en un doare reizh ar servijoù publik meret ganeomp, evel ma rankomp merañ hon-unan produ hon tailhoù.

Evel-just e vo ret mouezhiañ e Liger-Atlantel, evel e peurrest Breizh, da dermeniñ hon-unan petore barregezhioù a fell deomp mestroniañ ni, pobl Breizh. Arabat eo lodenniñ neuze ar stourm evit adunvaniñ Breizh ouzh ar stourm evit ur gwir c’halloud politikel, eus Brest da gKlison !

Arabat eo dizertiñ ar straed, na lezel ar straed d’ar faskourien. Trugarez d’an holl dud zo deuet hiziv. Miliadoù e oamp e Roazhon evit lidañ gouel Erwan en ur mod all d’ar 17 a viz Mae tremenet. E 2026 e vo lidet devezh gouel Erwan, devezh broadel Breizh, war hentad ar Redadeg a zegouezho e Naoned d’ar 16 a viz Mae 2026. Greomp tout evit ma tassono, er c’hilometradoù diwezhañ, luganoù evit ar brezhoneg, an demokratelezh, ar gwir da bobl Breizh d’en em dermeniñ.

Arabat eo dizertiñ ar straedoù : emgav d’ar Sadorn 26 a viz Gwengolo amañ war blasenn Breizh e Naoned.

Breizh, Breizh en fezh, zo hor bro,
hag ar gwir zo ganeomp da zibab hon dazont !

Kalz kalz a dud a oa deuet betek Gwitalmeze da gimiadiñ diouzh Gilbert Kabon d’ar 17 a viz Gouere. Aet e oa Gilbert un nebeud deizioù a-raok, e dibenn un hir a emgann enep d’ur c’hleñved poanius, liammet ouzh e labour diwarez diouzh an amiant evel ma oa deuet da zisplegañ da zevezh an obidoù e gamaladed labour. Testenioù e-leizh zo bet diwar-benn e labour ramzel war ar pemdez evit ar skolioù Diwan, ar radio e brezhoneg, hor yezh dre vras. Ur stourmer dizalc’hour a oa Gilbert ivez, ur stourmer kadarn. Diwar goulenn Gilbert e oa bet kemeret ar gaoz gant Gael Roblin da zegas da soñj penaos e oa bet perzh Gilbert eus ar stourm evit Breizh dieub ha sokialour. Setu ar pezh a gaver er skrid dindan, bet skrivet a-stroll, ha bouetet gant dielloù.

Gilbert Kabon zo, evit kalz ac’hanomp, stag ouzh ar stourm politikel evit Breizh dizalc’h. Abred e kemeras perzh er manifestadegoù aozet evit an distaoliadeg, hag ur wezh dieubet ar brizonidi bolitikel ez emezelas d’ar strollad Emgann krouet e 1983 da heul ur galv savet gant prizonidi ha tud kengret gante evit kas prezegenn bolitikel an FLB-ARB war an dachenn foran. Anv ar strollad politikel avat a oa hini kannadigoù embannet maez lezenn gant ar strollad armet.
Pouezus eo derc’hel soñj eus emdroadur politikel ar bloavezhioù bet da-heul an distaoliadeg.
Mare an dichal evit kalz a stourmoù an hini e oa.
Kalz a dud a oa o tigalonekaat, o tilezel ar stourm politikel evit chom war dachenn ar stourm sevenadurel. Evit Gilbert hag e gamaladed emgann ne oa ket kaoz eus diskuizhañ pe abeg ebet da chom er goudor.
Daoust d’ar promesaoù e chome ur bempvedenn eus hor bro en diavaez da dakad ensavadurel Breizh, ar brezhoneg a oa hep statud, penn kentañ an dic’hreantelaat e oa, ur wech troet ar re a embanne bezañ sokialour da ganerien meuleudioù lezenn kriz ar marc’had hag ar frankizouriezh. Alcatel, Doux, Thomson : bemdez e veze taolet al labourerien war vord an hent.
En un doare lojik e tapas krog Gilbert el labour-noz, da zihuniñ an emskiant vroadel, da zerc’hel penn da bPariz, da harpañ stourmoù ar bobl.
Menegomp darn eus al labour-noz efedus a oa bet er bloavezhioù-se… e 1988 : peder zarzhadenn, unan e Kastellin a-enep d’an embregerezh Doux, unan e Pondi a-enep ti an tailhoù, unan e Roazhon dirak ar rektorelezh, hag unan e savadur an URSAAF e Kemper a c’houlenne d’ar c’houlz-se gant ar skolioù Diwan ur sammad na oant ket evit paeañ.
E 1989 e tarzhas palez koustus rannvro melestradurel Broioù-al-Liger e Naoned evit brasañ displijadur Olivier Guichard, un Aotrou eus ar Baol a zispigne kalz arc’hant publik da ziverkañ eus ar speredoù hag eus ar c’halonoù an emskiant vreton e bro-Naoned.

En noz e tarzhe kastelloù ar gwasker.
Tapet e oa bet asambles gant ur c’hamalad e miz Even 1989 ha kaset da Bariz ha da Fresnes goude-se. Unan eus gwashañ ha lousañ toulloù-bac’h ar republik.
Kentoc’h eget klemmichal e reas e  gamaladed o soñj kabaliñ war un ton bras evit e frankiz.
Sonn e oa chomet dirak ar barner ha ne deuas ger gallek ebet diwar e vuzelloù.
En diavaez, e-pad ur bloavezh leun, e reas e vignoned trouz seul ma c’hallent evit goulenn groñs e teuje d’ar gêr, ha goulenn groñs frankiz evit Breizh. Nouspet straed pe plasenn zo bet advadezet gant anv Gilbert Kabon, manifestet e oa bet evitañ e Fresnes, Gwengamp, En Oriant, Roazhon… Peget skritelloù a-vil-vern…

OPAB-KDSK — Dastumad/Collection Emgann-Combat Breton

Ha setu penaos e oa en em gavet dilennet evit ar sindikad studierien DAZONT e kuzul-merañ skol-veur Roazhon 2 : enskrivet e oa Gilbert da dremen an DEUG Brezhoneg, un diplom gounezet dre ar stourm d’ar mare-se. O prientiñ ar skrid-mañ em eus mousc’hoarzhet kalzik o lenn ar pennadoù e dielloù Le Monde «  Un prisonnier breton au conseil de Rennes 2. L’université de Haute-Bretagne ne voit aucun inconvénient à ce que Gilbert Cabon siège au Conseil D’administration. Plusieurs membres élus du nouveau CA étant bretonnants, Gilbert Cabon trouverait enfin à qui parler ». Na kaer an taol ! « La liste DAZONT UEB souhaitait attirer l’attention sur l’attitude de l’état français qui demeure l’un des derniers avec la Grèce à mépriser le droit des peuples minorisés » a lenned c’hoazh.
Da zevezh ar prosez, bloaz goude, e teuas ur c’hant bennak a stourmerien da harpañ an daou Vreizhad. Dalc’het en doa Gilbert d’ober gant ar brezhoneg. Hervez-kont e oa bet tomm a-walc’h an aergelc’h, taolioù-bazh ha flac’hadoù a oa bet eskemmet gant hon amezeien. Ha setu Gilbert distro d’ar gêr.
Un nebeud bloavezhioù goude e oa deuet ar polis hag ar justis c’hall da glask laou en e benn adarre. Evel kalz tud all e oa bet heskinet evit bezañ bet oberiant er c’henskoazell gant stourmerien ETA ha repuidi Euskadi. Kar ma oa Gilbert brogarour feal, broadelour digemplez, ha dizalc’hour daonet e oa digor-tre da stourmoù ar pobloù all ivez : hini ar broadoù Indian er Stadoù-Unanet, hini pobl Euskadi pe hini Iwerzhon. Kalz ac’hanomp o deus klevet kaoz eus Leonard Peltier ar prizoniad Lakota brudet a-drugarez da Gilbert ha bep bloaz e veze ret prenañ digant Gilbert deiziataer Republican Sinn Fein…
Goude e vakañsoù hir e Fresnes e chomas Gilbert feal da soñjoù politikel Emgann, d’ar stourm evit ar brezhoneg e meur a zoare, gant ar re a deue bep bloaz da labourat e-pad meur a zevezh evit Gouel Broadel ar Brezhoneg, da skouer. Kemer a reas perzh e kalz stourmadegoù ha kabaladennoù evit ma c’hello pobl Breizh mestroniañ he zonkad.

Gilbert e penn ar vanif gant ar re yaouank, evit Breizh unvan e Montroulez e 2012

Ur gentel en deus roet Gilbert deomp, e kement degouezh, e kement darvoud e rankomp chom sonn  ha faro, komz ha difenn hor yezh, dirak hon enebourien da skouer…
N’eo ket un torfed stourm evit e vro hag e yezh. Ha biken ne vo.

Dalc’homp da gempenn an erv da-heul skouer Gilbert.

Trugarez Gilbert ha bevet Breizh Dieub ha Sokialour !

Ra strako ar Gwenn-ha-du !

 

G.R

 

Le dossier du Lycée Diwan de Carhaix est revenu sur la table du président de région Loïc Chesnais-Girard le 10 Mars lorsque les lycéen.ne.s ont bloqué leur établissement pour dénoncer les conditions d’accueil fortement dégradées depuis la rentrée en Septembre 2024.

 

Rappelons que suite à des difficultés budgétaires et une baisse d’effectifs depuis la réforme des lycées, un accord “provisoire” a été trouvé avec l’association l’Aile qui gère la DSP ( Délégation de Service Public) pour l’occupation des bätiments et la facturation des services ( entretien, refectoire…).

 

Rappelons aussi qu’avant L’Aile, une autre association, Ti Degemer Kerampuilh, avait en charge cette responsabilité, et ce afin que puisse ouvrir un lycée Diwan sur le site de Kerampuilh. Ce site avait été choisi pour cette mission en 1999 et seulement pour cela, à savoir se doter à l’époque du seule lycée immersif en langue Bretonne en Bretagne. Il n’a jamais été question de partager ce site avec des activités touristiques ou autres durant la période scolaire, à charge pour l’association bénéficiaire de cette DSP de respecter cet engagement non négociable décidé par tous les partenaires à l’époque, Diwan, la Mairie de Carhaix et la Région Bretagne. La vocation première du site de Kerampuilh est un lycée Diwan, immersif en langue bretonne, et non pas une activité commerciale. Un lycée étant un sanctuaire, tout un chacun comprend bien que pour pouvoir evoluer sereinement dans son parcours éducatif, il ne faut pas ëtre déconcentré par l’organisation d’un festival , d’une classe verte ou d’un voyage organisé pour retraités. Or les choses n’ont plus l’air aussi évidentes pour l’Aile qui en quelques mois a transformé la mission du lieu, et ce avec l’aval de la Région, pour en dédier une partie à un centre d’hébergement, et ce au détriment du bien-ëtre des lycéen.ne.s brittophones. Pour exemple l’hébergement le 14 et 15 Mai d’un festival des mini-entreprises, organisé par “Entreprendre pour Apprendre”(sic§) et dont le premier partenaire sur leur site n’est autre que le Mouvement des Entreprises de France-MEDEF, accueillant plus de 2000 collégiens, et ce en mileu de semaine en plein Bac blanc, plus un concert le mercredi soir collé au dortoir du Lycée !

 

Enfin rappelons les conditions d’accueil qui ont déclenchées le mouvement de colères des jeunes: des classes surchargées, des chambres aussi avec certaines chambrées de 6 voire 7 jeunes ( difficile de travailler le soir dans ces conditions !) , pas de foyer, pas de cour mais un parking à la place. Les jeunes, privés de foyer, ont donc passé l’hiver les pieds dans la boue quand ils n’investissaient pas la bibliothèque pour avoir un endroit chaud, et donc par la force des choses détourner ce lieu de sa vocation initiale. Ils ont été reçu par le Président de Région afin d’exposer leurs revendications, plus que raisonnables, et ont eu une bonne leçon de “real politique”, des promesses mais toujours rien 3 mois plus tard et une grosse incertitude quand à la rentrée 2025-2026.

Les travaux sur le bâtiment B3 sont terminés après des années de chantier au milieu du Lycée, financés par la Région, donc par l’impöt des bretons pour l’accompagnement de la politique linguistique et de l’éducation en langue bretonne. Et nous apprenons que les salles de classe réalisées ne pourront servir de… salles de classe. Toujours pas de foyer, et maintenant la proposition de l’Aile de changer la destination de la moitié du lycée en hébergement touristique, censé être signée le Vendredi 6 Juin à Quimper, entre L’Aile, la Région et la mairie de Carhaix. Nous savons que Monsieur Christian Troadec, maire de Carhaix, refusera ce crachat à la face des lycéen.ne.s et de l’équipe pédagogique.

Quelle est la volonté de l’Aile ? Grignoter encore plus le lieu afin d’en récupérer la totalité et d’expulser le Lycée Diwan 

Et celle de la Région ? Accompagner voire accélérer le déclin de notre langue  ? 

Le sondage commandé par ses services n’est-il pas assez explicite? La baisse de la moitié des locuteurs n’est pas encore suffisante ? Diwan assure la transmission aux jeunes générations en formant des jeunes bretonnants actifs, ils font le “taf”, et c’est comme ça qu’on les remercie ?

Qu’en dit Madame Kaourintine Hulaud, vice-présidente de Région en charge de la langue bretonne ? Nous aimerions l’entendre apporter tout son soutien au Lycéé Diwan de Carhaix.

Et qu’en dit Monsieur Chesnais-Girard qui s’est fait élire avec le slogan ” plus de Bretagne” ? Mais quelle Bretagne ? Une Bretagne sans langue bretonne ?

 

Les lycéen.ne.s nous ont montrés la voie au Printemps en se mobilisant, nous ne devons pas les décevoir. Affichons haut et fort notre soutien au Lise Diwan Karaez et à la langue bretonne comme nous l’avons fait le 17 Mai dans les rues de Rennes.

 

Nous ne laisserons pas la logique mercantile l’emporter sur la sauvegarde et la transmission de la langue bretonne et le respect de notre jeunesse. Le Lycée Diwan de Carhaix assure une mission de service public, il doit ëtre traité comme n’importe quel autre lycée public. Ce n’est pas aux familles , aux jeunes et aux travailleurs de l’éducation en langue bretonne de supporter l’absence de volonté et de courage politique de la majorité en place à Rennes !

 

Soutien total aux lycéens et lycéennes de Kerampuilh

Soutien total à l’équipe pédagogique

Soutien total au réseau Diwan

 

Bevet ar brezhoneg, bevet Diwan !

 

War-Sav !

 

 

Marvet eo Ronan al Louarn d’ar 15 a viz Mae d’an oad a 52 vloaz.

A-orin eus Bro-Sant-Brieg e oa krog da ouestlañ e vuhez d’ar brezhoneg ha da Vreizh evel stourmer politikel e deroù ar bloavezhioù 90. Oberiant e oa bet gant lod all, chomet evit kalz anezho mignoned tost dezhañ, er sindikad liseidi ha studierien Dazont e kêr Roazhon. Oberiant-tre e oant bet, ha meur a studier zo bet dihunet e emskiant vroadel gant o oberennoù lies e-mesk ar yaouankizoù.

Ronan gant e dok !
OPAB-KDSK — Dastumad/Collection SAE-Bremañ

War ar fotoioù amañ dindan e weler anezhañ gant e vignoned eus Dazont oc’h aloubiñ ar rektorelezh e Roazhon evit muioc’h a vrezhoneg en deskadurezh.

OPAB-KDSK — Dastumad/Collection SAE-Bremañ
OPAB-KDSK — Dastumad/Collection SAE-Bremañ

Deskiñ a reas brezhoneg gant Skol an Emsav, evel-just, ha goude-se e labouras e Ofis ar Brezhoneg. Da heul ez eas e Rannvro Breizh evel gwazour, e lec’h ma labouras kalz gant Lena Louarn — bez-prezidantez Rannvro Breizh etre 2010 ha 2021 — da lakaat e plas kammedoù kentañ ar politikerezh yezh.

Setu penaos e reas anaoudegezh gant pep brasañ an dud oberiant er c’hevredigezhioù brezhonek e pep korn hor bro, pa roe an dorn dezho pe alioù digoust ha niverus da bourchas arc’hant e doare pe zoare. Evel-just e c’helle rouedad ar skolioù Diwan kontañ warnañ. Skoliataet en doa e verc’hed e Diwan Roazhon .

E bluenn a wiraour a lakaas e servij ar gumuniezh vrezhonek da genskrivañ an emglev Stad-Rannvro evit treuzkas hag implij yezhoù Breizh, al lezenn Molac ha steuñv adperc’hennañ yezhoù Breizh. Betek e huanadenn ziwezhañ eo bet o soursial eus e labour a-vicher e servij dazont hor yezh.

Ur rust a grign-bev a viras outañ da reiñ muioc’h eus e amzer evit hor bro hag hor yezh. Soñj hor bo eus ar brogarour feal, eus ar stourmer sokialour a soursie eus ar re vunud.

En em gavet omp asambles alies mat o tifenn pobl ar c’hurdistan. Un etrebroadelour kurius ha desket a voe Ronan.

Soñj hor bo eus e emzalc’h pennek ivez, hag e don kentelius… C’hoarvezet eo meur a wech e vije bet dizemglev etrezomp met, daoust da-se — en tu all d’an eskemmoù reut a-wechoù — e ouiemp e oa Ronan un den brokus ha pennek.

En dielloù adkavet e weler mat war dremm ar paotr yaouank, a zouge ur banniel Gwenn-ha-Du bras-mat en ur vanifestadeg evit ar peoc’h e Roazhon e 1991, pegen mennet e oa Ronan da seveniñ ur vro nevez en ur bed reishoc’h.

Klaskomp holl bezañ ken mennet ha Ronan en hon oberennoù pemdeziek e servij hor bro, hor yezh hag ar genskoazell etrevroadel, da rentañ enor dezhañ.

Gourc’hemennoù a gengañv d’e verc’hed Enora ha Levenez, d’e vignonez Stephanie, ha d’e gamaraded stourm.

Kenavo Ronan.

G.R.

OPAB-KDSK — Dastumad/Collection SAE-Bremañ

Unité territoriale de la Bretagne, construction d’un pouvoir politique breton, co-officialité de la langue bretonne, antifascisme et solidarité internationaliste étaient les moteurs de la manif du Nantes du 28 septembre.

Prés de 1500 personnes se sont donc retrouvées dans une ambiance chaleureuse, complice. Une petite foule trés jeune, joyeuse, d’horizons divers a convergé dans un moment d’unité populaire pour affirmer que la Bretagne est un sujet politique et pas romantique, et que nous avons besoin d’un pouvoir politique breton de Brest à Clisson.

Bien sûr, actualité oblige, beaucoup souhaitaient aussi marquer leurs solidarité avec les peuples Kanaks, Palestiniens et Libanais.

On a pu y croiser quelques élus locaux, Primael Petit et Eric Bainvel, militants de la Gauche Indépendantiste élus à Saint-Herblain, Aziliz Gouez, élue à la mairie de Nantes et au Conseil Régional de Bretagne, Lionel Henry, maire de Montreuil le Gast, Anton Burel, élu à Cintré, Gael Roblin élu à Guingamp , Maxime Picard adjoint à Questembert, mais aussi Ségolène Amiot Députée, NFP-LFI à Nantes Ouest.

Les collectifs de la Gauche extraparlementaires qui avaient tissé des alliances en perspective de cet événement ont su élargir à d’autres sensibilités, et pour beaucoup de participant·e·s c’était sans doute une première de s’inscrire dans une manifestation pour la réunification de la Bretagne. Une mobilisation qui a affirmé sans complexe la pertinence d’un projet politique dotant notre pays, la Bretagne, d’un autogouvernement de Brest à Clisson.

L’intuition politique des militants de la gauche indépendantiste diffusée dès le mois de mai était la bonne.

Des dizaines de militants associatifs, d’animateurs de collectifs revendicatifs divers , des membres d’autres organisations politique ont répondu à l’appel, et souhaitent cheminer ensemble pour affirmer le droit du peuple breton à décider d ‘un autre modèle social, institutionnel, environnemental.

Les mobilisations internationalistes en cours pour la Palestine, et le Liban y ont trouvé une large place.

Un espace politique novateur se dessine en Bretagne. C’est encourageant.

Nous reproduisons ci dessous l’intégralité de la prise de parole du collectif organisateur, lue par deux jeunes brittophones avant que ce défilé, sans aucun incident, ne se termine au son de la musique bretonne au pied de la tour Bretagne.

Les propositions de mobilisations communes pour construire la Bretagne en commun sont nombreuses. Le 12 octobre une importante convergence à Carhaix se dessine pour défendre l’hopital public et l’accès aux soins partout en Bretagne.

 

Prise de parole Bretagne en Commun– 28 septembre 2024, Nantes.

Nous sommes venus redire que le pays nantais, c’est la Bretagne, et que nous voulons être consultés par voie référendaire sur le périmètre et les compétences de notre pays, de Brest à Clisson.

Nous sommes venus redire notre colère à l’endroit des stratégies d’austérité déployées par la droite réactionnaire qui préside aux destinées de l’invraisemblable Région des Pays de la Loire, et qui ciblent en particulier les associations œuvrant en Loire Atlantique pour la langue bretonne et le gallo et pour la culture populaire bretonnes.

Ces attaques contre notre culture populaire sous toute ses formes et le patrimoine immatériel sont inadmissibles !

Et elles sont singulièrement préjudiciables au moment où nous avons besoin de moyens renforcés pour développer des fondamentaux culturels et linguistiques qui nous permettent de décliner une vision intégratrice de la Bretagne.

Une vision ouverte à toutes celles et ceux qui viennent vivre et travailler en Bretagne, sans distinction de couleur, de religion ou de genre.

Une vision arrimée à des principes de pluralisme démocratique, de diversité culturelle et d’humanisme que nous saurons défendre face aux tenants d’un nationalisme français xénophobe, autoritaire et ultra-jacobin.

Alors ici à Nantes, dans la ville qui abrite la plus grande école Diwan de Bretagne, nous sommes venus redire que doit cesser l’hostilité institutionnelle vis-à-vis de ceux qui œuvrent pour faire vivre la langue bretonne dans nos écoles et hors leurs murs. L’avenir de notre langue se joue aussi dans les métropoles et l’Est de la Bretagne. Afin de cadrer la politique linguistique en Loire Atlantique, nous avons besoin d’une convention équivalente à celle accordée à la Région Bretagne. Et à 18 mois des élections municipales, nous attendons des engagements en ce sens des élus nantais.

Nous allons devoir nous appuyer sur nos collectivités locales car le pouvoir central est entre des mains hostiles.

Faut-il l’illustrer ? Au sein du gouvernement de droite radicale aujourd’hui en place à Paris, le Ministère de l’intérieur est aux mains de Bruno Retailleau, ancien Président des Pays de la Loire –un homme qui s’est distingué – parmi d’autres combats d’arrière-garde – par son hostilité à la ratification de la Charte européenne des langues régionales et minoritaires. La nouvelle Ministre de l’Education, Anne Genetet, figure quant à elle parmi les 60 députés signataires du recours constitutionnel contre la loi Molac sur les langues dites « régionales », ayant conduit à une censure partielle de cette loi et donc à une précarisation de l’enseignement immersif en langue bretonne.

Nous pourrions continuer la liste mais nous préférons nous arrêter là et proclamer haut et fort que les lugubres desseins de ces hérauts d’une conception monolithique, verticale et asséchante de la République ne passeront pas en Bretagne !

Et c’est pourquoi aujourd’hui, à Nantes, nous sommes venus – aussi et surtout – parler de démocratie. Car la réunification, la construction d’un pouvoir politique breton sur les cinq départements, sont fondamentalement des enjeux de réappropriation du droit de débattre, de délibérer et de décider de notre avenir collectif.

En ces jours où la frustration démocratique est à son comble suite à la nomination à Paris d’un gouvernement ne reflétant pas le résultat des urnes, nous clamons notre défiance à l’endroit de ce gouvernement et notre volonté de voir les collectivités locales bretonnes – depuis la commune jusqu’à la Région – devenir autant de lieux de résistance à un projet politique qui, sous la bannière du « retour à l’Ordre », s’annonce d’ores et déjà dangereusement réactionnaire, autoritaire, antisocial, anti-écologique, anti-féministe et ultra-centralisateur.

Un projet politique en phase avec l’agenda du Rassemblement National.

Lequel Rassemblement National, rappelons-le, propose (entre autres infamies) la suppression des conseils régionaux. Et lequel Rassemblement National a été le seul parti à voter, en session plénière de la Région Bretagne, CONTRE la demande d’autonomie qui y fait formellement consensus.

Nous avons pourtant urgemment besoin d’un cadre d’autogouvernement fiscal et législatif en Bretagne pour porter des politiques publiques transformatrices et équitables en matière de logement et de santé, d’aménagement du territoire et de partage des ressources.

Et parce que nous sommes fiers de notre identité bretonne ; parce que nous sommes forts de notre cohésion sociale et de notre vivacité culturelle, nous rejetons fermement la politique du bouc émissaire et l’exploitation des colères sociales qui constituent le fonds de commerce des nationalo- populistes en France comme ailleurs en Europe :

Ce ne sont ni les réfugiés ni les migrants, quelle que soit leur religion, qui contribuent au dérèglement climatique. Ils en sont souvent les premières victimes.

Ce ne sont ni les réfugiés ni les migrants, quelle que soit leur religion, qui sont la cause de la diminution dramatique de la population agricole et du nombre de fermes à travers la Bretagne. Ils sont nombreux à trimer dans nos serres et dans nos usines agro-alimentaires.

Ce ne sont pas eux non plus qui ont cassé les outils de financement du logement social, qui contribuent à l’envolée des prix des maisons sur le littoral breton, ou qui décident de la fermeture des services publics – hôpitaux, collèges, écoles – essentiels à la prospérité de nos territoires.

Et puisque l’on parle beaucoup de Front Populaire et d’unité ces temps-ci, rappelons que le terme fut utilisé pour la première fois en janvier 1936 à l’occasion d’un scrutin dans l’état espagnol. Ce fut un accord entre toutes les forces de gauche, mais aussi avec toutes les forces des périphéries, les nationalités — catalane, basque, galicienne, andalouse – un accord qui intégrait le respect du droit à l’autodétermination des peuples et une large amnistie pour les prisonniers politiques. On peut espérer que de telles exigences en matière de démocratie et de justice puissent inspirer les animateurs contemporains du Nouveau Front Populaire en France.

Aucune refondation démocratique ne pourra avoir lieu sans rupture avec la mystique du centralisme national-républicain.

Pour notre part, nous tenons à clôturer cette prise de parole par un salut à nos amis ukrainiens et palestiniens, dont les drapeaux flottent ici aux côtés du Gwenn-ha-Du. Et nous adressons un salut chaleureux, par-delà les mers et les murs des pénitenciers, aux insurgés Kanaks emprisonnés et à leurs familles, ainsi qu’à ceux qui — en Martinique et en Guadeloupe — manifestent contre la vie chère ; ils nous montrent l’exemple.

La mobilisation de la société bretonne pour une reconstruction démocratique est en cours. Elle doit se poursuivre et s’amplifier :

Le 1er octobre, les organisations syndicales mobiliseront contre l’austérité ; soyons partout à leurs côtés, dans les villes et dans les bourgs, dans les entreprises et dans les quartiers de Bretagne !

Le 5 octobre, une flottille antifasciste tentera de libérer l’archipel des Glénan de l’emprise de M.Bolloré ; faisons tout pour que cette action soit couronnée de succès et appelons les vents de la Bretagne à gonfler leurs voiles !

Le 12 octobre, à Carhaix, les défenseurs des hôpitaux publics se rassembleront pour défendre l’accès aux soins dans tous les territoires bretons, urbains comme ruraux ; saisissons cette occasion pour réaffirmer que la Bretagne est un espace civique cohérent pour construire des politiques publiques volontaristes au bénéfice du plus grand nombre, à commencer par les plus modestes.

Oui, commençons dès à présent à construire la Bretagne en commun, en forgeant des liens complices, des solidarités assumées, des alliances inédites, pour décider, agir et vivre ici en toute dignité ! Betek an trec’h !

 

Un ugent strollad ha kevredigezh bennak o doa galvet da zibuniñ en Naoned disadorn. Deuet eo brav gante, tost da 1500 den a oa deuet da heul ar galv. A bep seurt tud, izel ar geidenn oad memes tra, o doa dibunet gant nerzh ha lañs e straedoù kêrbenn Breizh.

Daou vrezhoneger yaouank o doa kemeret ar gaoz en dibenn e brezhoneg hag e galleg, e anv an aozerien. Sed aze ar pezh o doa lennet :

Deuet omp da lâret endro emañ Bro-Naoned e Breizh, fellout a ra deomp reiñ hor soñj diwar-benn ment ha galloudoù hor bro dre referendom, ha kement-se deus Brest betek Klison.

Deuet omp da lâret endro pegen fuloret omp gant ar strategiezh a rusterioù lakaet e plas gant an tu-dehou kilstourmel hag a zo e penn Rannvro broioù al liger, ur rannvro na c’heller ket krediñ enni. Ar c’hevredigezhioù zo war an dachenn e Liger-Atlantel evit lakaat da vevañ ar gallo hag ar brezhoneg a c’houzañv kalz diwar se.

Trawalc’h gant an tagadennoù enep d’ar brezhoneg, d’ar gallo ha d’ar glad digenvezel !

Gwall nec’hus int d’ar c’houlz ma vez ken nebeud a sikourioù kadarnaet a-benn diorren diazezoù sevenadurel ha yezh hor bro, a-benn lakaat e pleustr hor mod enbarzhus da sellet ouzh hon identelezh.

Ur sell digor war an dud a erru e Breizh a-benn bevañ, labourat er vro, ne vern o liv, o relijion pe o jener.

Un doare da sellet ouzh hor bro zo diazezet war al liesseurted politikel, ar binvidigezh sevenadurel, an denegezh a zifennimp a-benn talañ ouzh ar vroadelouriezh c’hall, estrengas, aotrouniek ha jakobin-meurbet.

Amañ e Naoned, e-lec’h m’emañ ar vrasañ skol Diwan e Breizh, ez omp deuet da lâret e rank enebiezh an ensavadurioù chom a-sav, da geñver an dud oberiant evit ar brezhoneg er skolioù pe en diavaez. Dazont hor yezh a vo ivez er meurgêrioù hag e reter hor bro. A-benn sterniañ ar politikerezh yezh e Liger-Atlantel hon eus ezhomm deus un emglev par d’an hini zo e Rannvro Breizh. 18 miz a-raok an dilennadegoù kêr e fell deomp klevet promesaoù dilennidi Naoned war an dachenn-se.

Ret e vo deomp en em harpañ war strollegezhioù lec’hel p’emañ ar galloud kreiz etre daouarn hon enebourien.

Hag ezhomm zo displegañ ? Er gouarnamant deus an tu-dehou pellañ a gaver e Pariz, maodiernezh an diabarzh zo mestroniet gant Bruno Retailleau, bet prezidant Rannvro Broioù al liger –un den brudet evit e oberennoù kilstourmel, ec’h enebiezh da garta Europa ar yezhoù bro pe minorel.

Ministrez  nevez an deskadurezh, Anne Genetet zo bet e-mesk an 60 kannad o doa goulennet digant ar c’huzul bonreizhel lakaat un harz d’al lezenn Molac war ar yezhoù bro, dre se eo bet breskaet c’hoazh statud ar skolioù brezhonek dre soubidigezh.

Gellout a rafemp hiraat al listennad met kavout a reomp gwelloc’h chom a-sav hag embann fraezh ha sklaer ne blegimp ket e Breizh dirak ar mod kriz, reut ha rust o deus da dermeniñ ar Republik.

Setu perak omp deuet hiziv da Naoned evit komz dreist-holl deus demokratelezh. Unaniñ hor bro ha sevel ur galloud politikel Breizhad war ar pemp departamant zo ar pep retañ da adperc’hennañ ar gwir da dabutal, divizout ha dibab petra a vo hon dazont.

D’ur c’houlz m’eo fallgontant an dud gant ar gouarnamant zo e Pariz, ur gouarnamant na glot ket gant disoc’h ar votadegoù e embannomp hon disfiz bras outañ hag hor c’hoant da welet ar strollegezhioù e Breizh da zont da vezañ, deus ar gumun betek ar Rannvro, lec’hioù da enebiñ ouzh ur raktres politikel zo dindan banniel distro an urzh, ur raktres kilstourmel hag arvarus, enep-sokial, enep an ekologiezh, enep-benelour, ha kreizennour tre.

Ur raktres politikel a zo hini ar Rassemblement National e gwirionez.

Degas a reomp d’ho soñj e kinnig ar strollad-se lakaat un termen d’ar c’huzulioù-rannvro. E Rannvro Breizh dilennidi ar strollad-se zo bet ar re nemeto o doa votet enep ar goulenn a emrenerezh douget gant ar brasañ niver.

Ezhomm zo en un doare mallus deus un emc’houarnamant e Breizh gant barregezhioù da sevel tailhoù ha da ober lezennoù, da zougen politikerezhioù publik reizh war dachenn al lojeiz, ar yec’hed, an doare da aozañ ar vro, hag ar mod da rannañ ar pinvidigezhioù.

He peogwir omp fier deus hon identelezh breizhad omp kreñv ivez deus hon birvilh sevenadurel, deus hor c’henunaniezh sokial, hag e nac’homp groñs an doare m’o deus ar bopulisted da dennañ gounit deus ar fulorioù sokial o tiskouez ingal ar memes re a vefe pennoù boucʼhed ar pecʼhedoù. An doare d’ober vil-se zo boutin d’an holl vroadelourien ha populisted er Frañs evel e lec’h all en Europa.

N’eo ket ar repuidi nag an harluidi , ne vern o relijion, zo penn kaoz tommadur an hin. Ar re gentañ int o c’houzañv deus an emdroadur-se.

N’eo ket ar repuidi nag an harluidi, ne vern o relijion, zo penn kaoz an digresk drastus a labourerien-douar, a venajoù e Breizh. Ha gwall niverus int o kiañ er parkeier pe en uzinoù gounezvouederezh.

N’eo ket gante kennebeut eo torret an doareoù da arc’hantaouiñ al lojeiz sokial, n’eo ket ar re-se a laka da greskiñ betek re priz an tiez war aodoù Breizh, n’eo ket gante e vez dibabet da serriñ ar servijoù publik-ospitalioù, skolajoù pe skolioù mil bouezus evit ma c’hellfemp bevañ mat en hor bro.

Ha peogwir e vez kaozeet kalz deus an unaniezh ha deus talbenn ar bobl er mare-mañ, e tegasomp d’ho soñj e oa bet implijet an termen-se evit ar wezh kentañ e miz Genver 1936 da vare votadegoù er stad spagn. Un emglev e oa bet etre nerzhioù an tu-kleiz, reoù ar broadoù hep stad : Katalan, Euskal Herria, Galiza pe Andalouzia, un emglev a zifenne ar gwir d’en em dermeniñ evel pobl hag un distaoliadeg ledan evit ar brizonidi politikel. Emichañs e vo tapet awen diwar an istor-se gant luskerien Talbenn ar Bobl hiziv an deiz er Frañs.

Ne vo ket nevesaet an demokratelezh ma ne lakaer ket un termen da vojenn ar c’hreizennadur broadelour republikan.

Deus hon tu, a-raok klozañ ar brezegenn e saludomp hor c’hamaraded stourm e Palestina pe Ukraina, gwelet e vez o bannieloù o strakal tro-dro deomp, e-kichen ar Gwenn-ha-Du. Ur salud tomm a gasomp , dreist d’ar mor ha da vogerioù an toulloù-bac’h da emsavidi Kanaky, pe da bobl Martinik ha Gwadeloup a ren ur stourm enep da goust ar vuhez pemdez. Ur skouer int evidomp.

Emañ ar bobl e Breizh war an dachenn evit reneveziñ ar vuhez demokratel. Ret eo kenderc’hel ha mont pelloc’h !

D’ar c’hentañ a viz Here e vo ar sindikadoù er straed evit ar goproù : bezomp asambles gante, er c’hêrioù koulz hag er bourkioù, en uzinoù hag e karterioù Breizh !

D’ar 5 a viz Here e klasko ur bagad bigi dieubiñ an inizi Glenan zo dindan krabanoù Bolloré : harpomp anezho evit ma rafent berzh, ra c’hwezo kreñv avelioù Breizh en o gouelioù.

D’an 12 a viz Here, difennourien an ospitalioù publik a vo asambles er straedoù e Karaez evit ma c’hellfe an holl  Breizh, er c’hêrioù bras pe diwar ar maez ober war-dro o yec’hed. Bezomp gante da embann fraezh ez eo Breizh un egorenn bolitikel a-zoare d’ober war-dro politikerezhioù publik youlek e servij ar brasañ niver ha da gentañ tout ar re vunud.

Ya, krogomp da sevel Breizh asambles, da skoulmañ kenskoazelloù dic’hortoz evit bevañ, labourat ha divizout e Breizh ! Betek an trec’h !

Ar re a soñj dezho ne vo kaoz ken eus distro Liger-Atlantel e Breizh, ur vro a rank tapout galloudoù ledanoc’h, a zo o faziañ.
 
Breizhiz ha Breizhadezed o deus ar gwir da zibab petra a vo dazont o bro, he ment hag he barregezhioù.
Ne ra ket ken ar stad-greiz war-dro he c’hefridi da gas a-benn politikerezhioù publik p’az a war-gresk an dizingalderioù sokial ha pa rank ar strollegezhioù kemer e kont ar rusterioù. Erru eo poent adlavarout ez eus ezhomm ur galloud politikel Breizhad, eus Brest betek Klison, gant barregezhioù evit :
• Un dasparzh reizh deus ar pinvidigezhioù hag an aveadurioù etre ar meurgêrioù ha peurrest Breizh.
• Ma vo tu d’an holl daremprediñ servijoù publik ar yec’hed, an treuzdougen hag evit ma vo ul lojeiz a-hed ar bloaz evit an dud zo o chom hag o labourat amañ.
Ar vuhez politikel gall zo saotreet gant tabutoù flaerius diwar-benn an identelezh estrengas : pouezus eo deomp lavarout ez eo Breizh un egor keodedel a-feson a-benn seveniñ politikerezhioù publik talvoudus d’ar muiañ niver, dreist-holl d’ar re vunud.
An dud zo oberiant e Liger-Atlantel evit sevenadur ar vro e-mesk ar bobl, koulz hag evit lakaat da vevañ ar brezhoneg er skolioù ha tro-dro zo o taliñ ouzh un enebiezh ensavadurel splann. Kuzul Rannvro Broioù al Liger a nac’h yalc’hadiñ ar c’hevredigezhioù oberiant tro-dro da Naoned war dachenn yezh ha sevenadur Breizh.
E Liger-Atlantel ne c’hell ket ar vrezhonegerien en em harpañ war un emglev etre ar stad hag ur strollegezh lec’hel, evel ma vez graet e Rannvro Breizh, evit aesaat implij ha treuzkas ar yezh. Ezhomm hon eus da gaout peadra da rannañ diazezoù hor sevenadur hag hor yezh en un doare embarzhus gant an dud a ra an dibab d’ober annez amañ.
 
• Pobl Breizh zo ar gwir ganti da zibab he dazont eus Brest betek Klison !
• Evit ma c’hello yezh ha sevenadur Breizh bezañ harpet e Liger-Atlantel evel e Rannvro Breizh.
 
Diskennomp er straedoù ! Emgav d’an 28 a viz Gwengolo dirak ar Melezour Dour e Naoned da 3 e GM !
 

La Gauche Indépendantiste Bretonne (War-Sav) manifestera samedi à 14h00 aux cotés des écoles Diwan à Saint-Brieuc.

Il est regrettable que la majorité du Conseil Départemental des Côtes-d’Armor n’ai pas intégré que :

  • Par  la loi du 21 mai 2021 relative à la protection patrimoniale des langues régionales et à leur promotion, dite loi « Molac », l’État et les collectivités territoriales (dont le conseil départemental des cotes d’Armor) ont l’obligation de concourir à l’enseignement, la diffusion et la promotion des langues régionales.
  • Le code général des collectivités territoriales précise en son article L1111-4 que « les compétences en matière de culture, de sport, de tourisme, de promotion des langues régionales et d’éducation populaire sont partagées entre les communes, les départements, les régions et les collectivités à statut particulier ».
  • De même, la loi NOTRe stipule que les politiques de soutien aux langues dites régionales relèvent de compétences partagées.

Si ce cadre légal était parfaitement maitrisé par les élus de la majorité départementale, ils se seraient engagés pour un développement serein de Diwan dans l’enseignement secondaire, qui est de la compétence de cette assemblée.

Les bâtiments du collège Diwan de Plésidy sont très abimés. Ce collège seul ne peut absorber tous les élèves Diwan issus du primaire : il faut trouver une solution pour sortir par le haut de cette situation dommageable à tous et donner un avenir à la langue bretonne, en soutenant Diwan et tous son ecosysteme associatif qui oeuvre à la transmission et l’usage de cette langue.

Rendez-vous devant la Gare de Sant-Brieg / Saint-Brieuc à 14h00 !

La Gauche Indépendantiste (War-Sav)

 

D’ar sadorn 21 a viz Mae ez eus bet dalc’het ur vanifestadeg dindan al lugan « Brezhoneg e pep lec’h ! » diwar intrudu ar skolioù Diwan. D’an devezh se e tremene ar Redadeg dre Naoned.

Fellout a ra d’ar rouedad Skolioù dre soubidigezh e vefe un emglev Stad-Strollegezh lec’hel par da hini Rannvro Breizh evit treuzkas hag implij ar brezhoneg.

 

 

Tro 800 den o doa dibunet dindan un heol skedus e straedoù kêrbenn Breizh.

Etre 800 ha 1000 den o tibuniñ e straedou Naoned. Ar wezh kentañ e oa d´ar gumuniezh vrezhonek dibuniñ e straedoù kêrbenn istorel hor bro. Dazont ar brezhoneg zo ivez er c’heriou bras, er meurgeriou.
N’eus ket tu lezel ur bembvedenn deus hor bro hep emglev stad-strollegezh lec’hel, bloaz goude e vije bet votet al lezenn Molac.
Un devezh kaer dindan an heol skedus, leun a vrogarouriezh, mousc’hoarzhus , gant kalz a bennou yaouank hag a gomzou digemplez. Gant un dibenn plijus hag un engroezig entanet da zegemer Ar Redadeg war un ton bras.
Ur vanifestadeg all a vo war hent ar Redadeg evit un eil skolaj e Aodoù-an-Arvor.
 
 
Lod a soñjo marteze ne oa ket uhel a-walc’h an niver a vanifesterien. Degas a reomp d’o soñj e oa ar wezh kentañ d’ar gumuniezh vrezhonek en em aozañ da zibuniñ dindan he gerioù-stur digemplez e straedoù Naoned. Ur sifr da genveriañ gant ar manifestadegoù a veze aoazet er bloavezhioù 90 e Kemper pe Brest evit ar brezhoneg hag a vode kantaoù pe a-wezhoù un nebeud miliadoù a vretoned kar-o-yezh. Ne dremener ket deus 0 da 15 000 manifester evel ma oa bet warlene e Gwengamp e-korf un devezh.
 

 
Kalz a gevredigezhioù brezhonek o doa galvet da gemer perzh, evel un nebeud a frammoù politikel (War-Sav, UDB..) koulz hag un dornad dilennidi.
 
Da heul prezegenn Yann Uguen prezidant Diwan o deus daou zen yaouank bet skoliataet e Diwan Naoned Mevena Guillouzig-Gouret hag Awen Looten Roynard embannet o  soñj, kavout a rit amañ dindan o frezegenn.
 
 
Diwan a ro emgav deoc’h er c’hKM 2018 disadorn dirak gar-mor Gwened da zougen c’hoazh azgoulennou evit ma tapo hor yezh tachenn ha gwiriou nevez evit an dazont !
 

 

Skoliataet omp bet e Skol Diwan Naoned. Ar skol a oa bet digoret daoust da bep tra e 1979… goude pemp bloaz he doa ranket serriñ. Tri bloaz goude gant kalz a youl a-berzh ar familhoù he doa addigoret e 1987.

Digeriñ skolioù Diwan n’eo bet aes gwezh ebet e lec’h ebet. Da gentañ abalamour da enebiezh ar stad, ar bonreizh, ha peogwir e oa ur mennozh araokour-tre krediñ skoliata bugale dre soubidigezh e brezhoneg, ur mennozh az ae enep an dispriz a oa bet plantet e penn ar vretoned ha bretonezed da geñver o yezh, o bro, o istor…

Diaesoc’h eo e Bro Naoned avat. Abalamour d’ar mod m’eo bet rannet hor bro hep na vije bet goulennet gwezh ebet ali pobl Breizh.

 

 

E 1989 setu ar pezh a lavare Skol Diwan Naoned : L’école Diwan de Nantes accueille 22 éleves en maternelle et primaire. Mais cette demande croissante des familles pour une éducation en breton en Loire-atlantique exige :

– Des locaux décents

– Une prise en charge financière correspondant au service public qu’assure Diwan à Nantes car Diwan est une école laique, gratuite et ouverte à tous.

– La reconnaissance politique par les élus de Loire Atlantique

– L’application en Loire Atlantique comme dans les autres départements bretons du protocole signé avec l’éducation nationale.

Assez de promesses electoralistes ! Nous voulons des actes positifs !

 

Abaoe 1989, daoust d’an diaesterioù eo kresket kalz an niver a vugale skoliataet e Naoned, tost da 200 bugel e Naoned, met ivez ur skol e Sant Ervlan, unan e Sant-Nazer, unan e Savenneg, unan e Gwennrann, ha bremañ skolaj Diwan Sant Ervlan ha maorvat daoust d’an diaesterioù ur skol e takad Kernitron-al-Lann dindan nebeut.

400 bugel zo skoliataet dre soubidigezh en departamant. Hag 800 gant an holl hentennoù all. C’hoant hon eus ez afe c’hoazh war gresk !

Da heul skouer Diwan ez eo en em gavet ar brezhoneg er skolioù publik an deskadurezh stad. Ha kement se n’eo ket bet aes kennebeut. Evelto e fell deomp e vefe simploc’h d’ar familhoù skoliata o bugale e brezhoneg en holl hentennoù divyezhek.

Kar m’emañ dazont ar brezhoneg en e gavell istorel emañ ivez er c’herioù bras, er meurgerioù : e Brest, e Roazhon met ivez evel-just e Naoned ha tro-war-dro.

Da heul c’hoazh, ar brezhoneg n’eus kavet e blas e Naoned en ur vagouri, er skol-veur, er radio, er stummadur dibaouez, el levraoueg, er c’hentelioù-noz, war ar panelloù, el levrigoù familh… Ha n’eo ket echu !

Evit ma c’hellfe kreskiñ didrabas ar gumuniezh vrezhonek e Naoned hon eus c’hoant un emglev stad-strollegezh lec’hel evel ma ‘z eus unan e Rannvro Breizh.

Evit ma c’hellfe kreskiñ didrabas ar gumuniezh vrezhonek e Breizh a-bezh hon eus c’hoant e vefe kemmet mellad 2 bonreizh ar republik a laka da netra an holl yezhoù a reer yezhoù rannvro anezho.

Evit ma c’hellfe kreskiñ didrabas ar gumuniezh vrezhonek e Breizh hon eus c’hoant e vefe ur statud ofisiel d’hor yezh.

Evit ma c’hellfe kreskiñ didrabas ar gumuniezh vrezhonek e Breizh hon eus c’hoant e vefe lakaet un termen d’an disparti a vir ouzhomp da alaniñ a-stroll ha gwitibunan evit reiñ un dazont all d’hor yezh ha d’hor bro.

Bro Naoned e Breizh ! Brezhoneg ofisiel ! Diwan a vevo ! Diwan a gresko !