Kalz kalz a dud a oa deuet betek Gwitalmeze da gimiadiñ diouzh Gilbert Kabon d’ar 17 a viz Gouere. Aet e oa Gilbert un nebeud deizioù a-raok, e dibenn un hir a emgann enep d’ur c’hleñved poanius, liammet ouzh e labour diwarez diouzh an amiant evel ma oa deuet da zisplegañ da zevezh an obidoù e gamaladed labour. Testenioù e-leizh zo bet diwar-benn e labour ramzel war ar pemdez evit ar skolioù Diwan, ar radio e brezhoneg, hor yezh dre vras. Ur stourmer dizalc’hour a oa Gilbert ivez, ur stourmer kadarn. Diwar goulenn Gilbert e oa bet kemeret ar gaoz gant Gael Roblin da zegas da soñj penaos e oa bet perzh Gilbert eus ar stourm evit Breizh dieub ha sokialour. Setu ar pezh a gaver er skrid dindan, bet skrivet a-stroll, ha bouetet gant dielloù.
Gilbert Kabon zo, evit kalz ac’hanomp, stag ouzh ar stourm politikel evit Breizh dizalc’h. Abred e kemeras perzh er manifestadegoù aozet evit an distaoliadeg, hag ur wezh dieubet ar brizonidi bolitikel ez emezelas d’ar strollad Emgann krouet e 1983 da heul ur galv savet gant prizonidi ha tud kengret gante evit kas prezegenn bolitikel an FLB-ARB war an dachenn foran. Anv ar strollad politikel avat a oa hini kannadigoù embannet maez lezenn gant ar strollad armet.
Pouezus eo derc’hel soñj eus emdroadur politikel ar bloavezhioù bet da-heul an distaoliadeg.
Mare an dichal evit kalz a stourmoù an hini e oa.
Kalz a dud a oa o tigalonekaat, o tilezel ar stourm politikel evit chom war dachenn ar stourm sevenadurel. Evit Gilbert hag e gamaladed emgann ne oa ket kaoz eus diskuizhañ pe abeg ebet da chom er goudor.
Daoust d’ar promesaoù e chome ur bempvedenn eus hor bro en diavaez da dakad ensavadurel Breizh, ar brezhoneg a oa hep statud, penn kentañ an dic’hreantelaat e oa, ur wech troet ar re a embanne bezañ sokialour da ganerien meuleudioù lezenn kriz ar marc’had hag ar frankizouriezh. Alcatel, Doux, Thomson : bemdez e veze taolet al labourerien war vord an hent.
En un doare lojik e tapas krog Gilbert el labour-noz, da zihuniñ an emskiant vroadel, da zerc’hel penn da bPariz, da harpañ stourmoù ar bobl.
Menegomp darn eus al labour-noz efedus a oa bet er bloavezhioù-se… e 1988 : peder zarzhadenn, unan e Kastellin a-enep d’an embregerezh Doux, unan e Pondi a-enep ti an tailhoù, unan e Roazhon dirak ar rektorelezh, hag unan e savadur an URSAAF e Kemper a c’houlenne d’ar c’houlz-se gant ar skolioù Diwan ur sammad na oant ket evit paeañ.
E 1989 e tarzhas palez koustus rannvro melestradurel Broioù-al-Liger e Naoned evit brasañ displijadur Olivier Guichard, un Aotrou eus ar Baol a zispigne kalz arc’hant publik da ziverkañ eus ar speredoù hag eus ar c’halonoù an emskiant vreton e bro-Naoned.
En noz e tarzhe kastelloù ar gwasker.
Tapet e oa bet asambles gant ur c’hamalad e miz Even 1989 ha kaset da Bariz ha da Fresnes goude-se. Unan eus gwashañ ha lousañ toulloù-bac’h ar republik.
Kentoc’h eget klemmichal e reas e gamaladed o soñj kabaliñ war un ton bras evit e frankiz.
Sonn e oa chomet dirak ar barner ha ne deuas ger gallek ebet diwar e vuzelloù.
En diavaez, e-pad ur bloavezh leun, e reas e vignoned trouz seul ma c’hallent evit goulenn groñs e teuje d’ar gêr, ha goulenn groñs frankiz evit Breizh. Nouspet straed pe plasenn zo bet advadezet gant anv Gilbert Kabon, manifestet e oa bet evitañ e Fresnes, Gwengamp, En Oriant, Roazhon… Peget skritelloù a-vil-vern…
OPAB-KDSK — Dastumad/Collection Emgann-Combat Breton
Ha setu penaos e oa en em gavet dilennet evit ar sindikad studierien DAZONT e kuzul-merañ skol-veur Roazhon 2 : enskrivet e oa Gilbert da dremen an DEUG Brezhoneg, un diplom gounezet dre ar stourm d’ar mare-se. O prientiñ ar skrid-mañ em eus mousc’hoarzhet kalzik o lenn ar pennadoù e dielloù Le Monde « Un prisonnier breton au conseil de Rennes 2. L’université de Haute-Bretagne ne voit aucun inconvénient à ce que Gilbert Cabon siège au Conseil D’administration. Plusieurs membres élus du nouveau CA étant bretonnants, Gilbert Cabon trouverait enfin à qui parler ». Na kaer an taol ! « La liste DAZONT UEB souhaitait attirer l’attention sur l’attitude de l’état français qui demeure l’un des derniers avec la Grèce à mépriser le droit des peuples minorisés » a lenned c’hoazh.
Da zevezh ar prosez, bloaz goude, e teuas ur c’hant bennak a stourmerien da harpañ an daou Vreizhad. Dalc’het en doa Gilbert d’ober gant ar brezhoneg. Hervez-kont e oa bet tomm a-walc’h an aergelc’h, taolioù-bazh ha flac’hadoù a oa bet eskemmet gant hon amezeien. Ha setu Gilbert distro d’ar gêr.
Un nebeud bloavezhioù goude e oa deuet ar polis hag ar justis c’hall da glask laou en e benn adarre. Evel kalz tud all e oa bet heskinet evit bezañ bet oberiant er c’henskoazell gant stourmerien ETA ha repuidi Euskadi. Kar ma oa Gilbert brogarour feal, broadelour digemplez, ha dizalc’hour daonet e oa digor-tre da stourmoù ar pobloù all ivez : hini ar broadoù Indian er Stadoù-Unanet, hini pobl Euskadi pe hini Iwerzhon. Kalz ac’hanomp o deus klevet kaoz eus Leonard Peltier ar prizoniad Lakota brudet a-drugarez da Gilbert ha bep bloaz e veze ret prenañ digant Gilbert deiziataer Republican Sinn Fein…
Goude e vakañsoù hir e Fresnes e chomas Gilbert feal da soñjoù politikel Emgann, d’ar stourm evit ar brezhoneg e meur a zoare, gant ar re a deue bep bloaz da labourat e-pad meur a zevezh evit Gouel Broadel ar Brezhoneg, da skouer. Kemer a reas perzh e kalz stourmadegoù ha kabaladennoù evit ma c’hello pobl Breizh mestroniañ he zonkad.
Ur gentel en deus roet Gilbert deomp, e kement degouezh, e kement darvoud e rankomp chom sonn ha faro, komz ha difenn hor yezh, dirak hon enebourien da skouer…
N’eo ket un torfed stourm evit e vro hag e yezh. Ha biken ne vo.
Dalc’homp da gempenn an erv da-heul skouer Gilbert.
Trugarez Gilbert ha bevet Breizh Dieub ha Sokialour !
Ra strako ar Gwenn-ha-du !
G.R
