Marteze a-walc’h ho peus klevet kaoz deus ar raktres lezenn bet savet gant Gael Roblin kuzulier-kêr e Gwengamp evit ma vo treuzkaset da Rannvro Breizh ar varregezh bolitikerl a denn d’ar yec’hed publik. Gallout a reer selaou amañ un atersadenn bet skignet gant Radio Breizh.
Er bloavezhioù diwezhañ e oa bet stank ar manifestadegoù e Gwengamp pe Karaez evit an ospital publik. E Redon, Landerne , An Oriant ivez e oa diskennet er straed ar vretoned da zifenn ar servij publik. Ar vrogarourien zo kirriek da ginnig diskoulmoù politikel da zisplegañ ez eo Breizh un egor politikel a-zoare da seveniñ politikerezhioù publik e servij ar muiañ niver. Setu ma pedomp ac’hanoc’h da skoazell ar raktres lezenn en ur sinañ an destenn war lec’hienn Sened ar Republik. N’eo ket ur sinadeg boutin , dav eo kevreañ da gadarnaat e identelezh. Ma teu 100 000 den sinañ e ranko ar Sened respont d’ar vretoned en ur mod pe un all. Gellout a reer ivez heuliañ ar stourmadeg evit al lezenn dre al lec’hienn mañ.
Evit ma c’hello ar vrezhonegerien ha brezhonegerezed ober o soñj diwar-benn ar c’hinnig-lezenn ez eo bet lakaet e brezhoneg.
gant Gael ROBLIN Kuzulier-kêr Gwengamp.
Kinnig lezenn evit dereiñ da Rannvro Breizh barregezhioù tailhañ arnodel evit stourm ouzh an dezerzhioù mezegel hag al lojeiz diyac’h.
Displeg ar pennabegoù :
Diaesoc’h-diaesañ e vez daremprediñ servijoù prederioù e Breizh, dreist-holl war ar maez ha war an aod. E-keit-se, ar gwask war an douaroù liammet ouzh kresk an niver a eiltiez met ivez ouzh an niver bras a lojeizoù vak a washa an diasurded-annezañ hep degas efedoù eeun d’ar servijoù publik lec’hel dreist-holl war dachenn ar yec’hed hag ar yec’hederezh.
Perzh eo ar c’hinnig lezenn-mañ eus ul lusk politikel sklaer e Rannvro Breizh. E miz Ebrel 2022 Kuzul-Rannvro Breizh en deus douget gant ar muiañ-niver bras (75 mouezh diwar 83), ur mennad hag a c’houlenn un emrenerezh lezennel, reolennel, ha tellel e framm an unvezh republikan.
E miz Here 2024, da vare un enkadenn yec’hedel, he deus kadarnaet ar Rannvro he youl da labourat evit gwarantiñ ma c’hallo pep hini tizhout servijoù prederiañ en un doare reizh, dre arc’hantaouiñ kreizennoù yec’hed ha dre sevel kevratoù mezegel azasaet.
Hervez kef asurañs leve ha yec’hed el labour (KALYAL) e 2024 o doa ouzhpenn 500 kumun eus Breizh ur feur nann implij ar mezeg hollek a save en tu all da 10 % en ur ober daou vloaz. Daougementet eo bet ar sifr abaoe 2018. Diskouez a ra kaierou klemmou annezidi Aodoù-an-Arvor pegen pell emañ ar frammoù prederiañ diouzh an dud. Rediañ a ra an dud d’ober kalz a hent, ha da chom muioc’h-mui hep ober war-dro o yec’hed.
Da dalañ ouzh enkadenn ar vezegiezh frankizour, kreizennoù yec’hed Aodoù-an-Arvor hag a implij war-dro hanter-kant medisin gopret dre gevrat, a ziskouez bezañ yac’h, gant dek post nevez ouzhpenn raktreset e 2025. Berzh a ra ar patrom-se e-touez ar vezeien yaouank hag ar vedisined tost d’o leve. Diskouez a ra o interest evit kaout kevratoù gopret kentoc’h eget ar frankizouriezh hengounel. Niverus eo ar vezeien frankizour o dez diegi d’en em staliañ en takadoù n’int ket desachus, met kalz anezho zo a-du da labourat dre gevrat war un darn eus o amzer e takadoù ma chom diaes ober war-dro e yec’hed ; sikour a reont evel-se d’ober war-dro an dud en un doare reizh.
Kement-se a zasson gant un heklev damheñvel en Okitania e lec’h ma’z eus bet krouet 22 greizenn yec’hed da-geñver ar programm « Ma yec’hed Ma Rannvro » gant 100 mezeg tutaet ha kevratet dindan tri bloaz, un niver hag a vo daougementet a-drugarez d’ur strollad a laz foran (SALF). Diskouez a ra an oberoù-se efedusted an tiriadoù, pa vez fiziet ar stur enno, evit stourm ouzh an dezerzhioù mezegel dre ar goprañ mezeien.
Ar studiadennoù diwar-benn ar vezeien en em stailh war ar maez a ziskouez ez eo liammet-tre an diviz-se ouzh orin ar vezeien : bezañ bet ganet ha bezañ kresket war ar maez a sikour d’ober an dibab en em staliañ e takadoù plouezel.
Broioù zo, evel Aostralia, o deus lakaet e plas ur politikerezh oberiant evit rakdibab studierien war ar vezegiezh genidik eus takadoù a-ziwar ar maez. E Frañs ar re yaouank genidik eus an takadoù enno nebeut a vedisined staliet a gav skoilhoù war o hent e liamm gant ar skolioù-meur zo pell diouto, ouzh koust ar studioù hag ouzh an diouer a emfiziañs evit ober berzh, kement se a vir outo d’en em ouestlañ d’ar vezegiezh.
Klask a ra ar c’hinnig-mañ arc’hantaouiñ ivez neuze stignadoù stummañ kentañ ha dibaouez war ar vezegiezh, ar prederioù klañvdiourien hag ar micherioù ledvezegel evit ar Vretoned yaouank kement-se evit broudañ anezho d’en em ouestlañ d’an tiriadoù a zo gwanaet ar muiañ abalamour m’eo digresket ar c’hinnig prederioù ha disteraet servij publik an ospital enno.
Evit respont d’an dalc’hoù-se e kinnig al lezenn fiziout e Rannvro Breizh ar varregezh da sevel un Taos Yec’hed Dibar (TYD) evit arc’hantaouiñ un Diazezadur diwar skouer Diazezadur Publik ar Font rannvroel (DPFR) hag an Taos A-ratozh evit an Aveiñ (TAA) .
Div gefridi a vo arc’hantaouet gant gounidoù an taos-se : kreñvaat ar c’hinnig mezegiezh publik dreist-holl en takadoù ar muiañ ezhommek ha stourm ouzh al lojeiz diyac’h dre servijoù yec’hederezh ha digontammiñ an DPRY (Diazezadur Publik Rannvroel ar Yec’hed).
Mallus-bras eo an diarbenn-mañ rak war-dro 60 000 a lojeizoù e Breizh a c’hallfe bezañ diyac’hus, tost da 10 % eus parkad ar Rannvro. E 2023 n’eus bet skoazellet nemet 23 renevezadur gant Ajañs Vroadel an Annez (AVA). Diskouez a ra pegen berr e chom ar stignadoù a vremañ. Al lojeizoù-se, dreist-holl war ar maez, a vez implijet alies gant perc’henned vunut ne c’hallont ket tapout skoazelloù ha gant feurmerien a stourm ouzh argerzhadurioù luziet hag ouzh an diouer a servijoù publik lec’hel. Termenet e vez ul lojeiz nann dellezek pe diyac’h evel un annez hag a zo un arvar pe e riskl da vezañ arvarus-bras evit yec’hed pe surentez an annezidi.
Hollret eo neuze dereiñ da Rannvro Breizh barregezhioù nevez gant un heuliad muzulioù arnodel kentañ. Gallout a rafe an intrudu-se bezañ kammed kentañ ul lezenn-stur evit un emrenerezh a-ziforc’h evit Breizh heñvel ouzh stignadoù Strollegezh Europat Elzas, Meurgêr Lyon pe Kuzul Pariz. Goulennet abaoe pell, al lezenn-stur-se a rofe ur benveg bonreizhel evit sevel ur gevrat tiriadel republikan nevez en un doare padus azasaet ouzh dibarderioù Breizh.
Erfin ez eo diazezet ar c’hinnig-mañ war gwir arnodiñ ar strollegezhioù tiriadel anavezet gant mellad 72 ar Vonreizh a-benn hollekaat an traoù pe lakaat anezho da badout goude bezañ bet priziet gant ar Parlamant.
Mellad 1
Klokaet eo mellad 1407 ter Kod hollek an tailhoù gant un dilinennad skrivet evel-henn :« Rannvro Breizh a c’hall divizout sevel, dre zivizadeg, en un doare arnodel, un taos yec’hedel dibar (TYD) evit arc’hantaouiñ an Diazezadur publik rannvroel ar yec’hed (DPRY), displeget er mellad 2. »
N’eus ket eus an TYD un taos ouzhpenn a c’hall bezañ gwelet war-eeun gant an tellour met ur rannsammad enframmet en tailhoù eeun lec’hel da-heul :
– an taos-annez war an eiltiez hag al lojeizoù vak
– an taos war ar font war an tachennoù warno savadurioù (TFS)
– an taos war ar font war an tachennoù hep savadurioù warno (TFHS) ;
– skodenn font an embregerezhioù (SFE) .
Bep bloaz e vez resisaet sammad hollek an taos gant kuzul-merañ an DPRY, diouzh ar bevennoù termenet dre zekred. Da c’houde e vez dasparzhet etre an telloù meneget uheloc’h diouzh feur produ telladurel ar bloavezh kent.
Resisaet dre zekred a-berzh ar C’huzul-Stad eo ar modelezhioù sevel, adpaeañ ha treuzwelusted. Pal ar peadra padus-se eo suraat un arc’hantaouiñ stabil hag emren d’an DPRY en e gefridioù evit ar yec’hed publik tiriadel.
Fiziet e vez disoc’h an TYD evit arc’hantaouiñ an Diazezadur publik rannvroel ar yec’h (EPRY) meneget er mellad 4.
Lakaet e vez an diarbenn-mañ da dalvezout en un doare arnodel evit pemp bloaz adalek embannadur al lezenn-mañ. An diferadur-se a glot gant ar gwir da arnodiñ anavezet d’ar strollegezhioù tiriadel gant mellad 72 ar Vonreizh ha dreist-holl evit a sell ouzh ar barregezhioù roet d’ar strollegezhioù dibar o statud evel Kuzul Pariz.
Mellad 2
Goude ar mellad L.4211-1 e Kod hollek ar strollegezhioù tiriadel ez eus enlakaet ur mellad L.4211-1-1-1 skrivet evel-henn :
« Mellad L.4211-1-1. – Gallout a ra Rannvro Breizh fiziout produ an TYD meneget er mellad 1407 ter eus kod hollek an tailhoù da arc’hantaouiñ :
1° Un Diazezadur publik rannvroel ar Yec’hed (EPRY) krouet evit arnodiñ hag e karg da genurzhiañ mererezh ar fontoù deuet diwar an taosoù-se ha da aozañ, e darempred gant an ARY, servijoù rannvroel ar yec’hed evit ar yec’hederezh hag an digontammiñ
2° Kevratoù labour gant ar vezeien a labour e stern servij publik an ospitalioù pe er c’hreizennoù yec’hed meret gant ar Rannvro pe gant ar strollegezhioù lec’hel
3° Frammoù yec’hed kevredigezhel hep pal kenwerzhel, anavezet evit mad an holl, hag a labour war he ziriad.
Mellad 3
Resisaat a ra dre zekred ar C’huzul-Stad an doareoù da lakaat ar c’hinnig lezenn-mañ da dalvezout dreist-holl an divizoù evit lakaat an dreisttaos e pleustr, an endalc’hioù treuzwelusted arc’hantel, an dezverkoù evit a sell ouzh dibab ar frammoù degemeret koulz ha kefridioù ha mont en-dro an Diazezadur publik rannvroel ar Yec’hed (DPRY).
Mellad 4
Krouet ez eus, en un doare arnodel, evit pemp bloaz un Diazezadur publik rannvroel ar Yec’hed (DPRY) e Breizh, dezhi ur bersonelezh statudel dezhi hec’h-unan gant hec’h emrenerezh arc’hantaouiñ dezh hec’h-unan. Un diazezadur publik melestradurel eo an DPRY lakaet dindan kenouarnerezh ar Rannvro hag ar Stad.
Setu e gefridi :
1° Merañ gounidoù an taos yec’hedel dibar (TYD) meneget er mellad 1 ;
2° Krouiñ, merañ pe kevratiñ gant frammoù a ra war-dro servijoù publik ar yec’hed, ar yec’hederezh hag an digontammiñ er Rannvro a-bezh ;
3° Kenurzhiañ e darempred gant Ajañs rannvroel ar yec’hed (ARY) politikerezhioù yec’hedel tiriadel a sell ouzh e dachenn emellout ; 4° Arc’hantaouiñ stignadoù stummadurioù kentañ pe dibaouez war ar vezegiezh, ar prederioù klañvdiourien ha micherioù ledvezegel evit mad an dud war ar renk a orin eus Breizh en eskemm d’un engouestl kevratet micherel dek vloaz-pad d’an nebeutañ war dachenn Rannvro Breizh.
5° Arc’hantaouiñ ha merañ servijoù digontammiñ publik ha rannvroel war ar yec’hederezh hag ar yec’hed evit stourm a-enep an annez diyac’h hag an aozioù lojeiz a laka en arvar ar yac’husted foran.
Aozadur ar modelezhioù gouarn, ar reolennoù budjed hag an darempredoù gant ar servijoù publik all a vez termenet dre zekred gant ar C’huzul-Stad. Ur c’huzul-merañ a ra war-dro e c’houarnerezh, ennañ dileuridi eus ar Rannvro, eus ar Stad, eus Ajañs Rannvro ar Yec’hed hag ar strollegezhioù lec’hel koulz hag arbennigourien war ar yec’hed hag ar vezegiezh sokial.
